İş Finansal Kiralama - AL
Leasing+Faktoring=Güçlü faaliyetler
İş Finansal Kiralama, 1985 yılında Finansal Kiralama Kanunu'nun yürürlüğe girmesinin
ardından Türkiye'de kurulan ilk leasing şirketlerinden biri olarak sektörde
köklü bir deneyimi temsil etmektedir. 1988 yılında Türkiye İş Bankası Grubu'nun
Dünya Bankası kuruluşu IFC ve Société Générale ile yaptığı ortaklık ile kurulan
İş Finansal Kiralama, Türkiye'deki ilk leasing şirketlerinden biridir. 1995
yılında Türkiye İş Bankası yabancı ortaklarının tüm hisselerini devralmıştır.
Başta Türkiye İş Bankası'nın yurt çapında geniş şube ağı olmak üzere Türkiye İş
Bankası Grubu ile yaratılan sinerji sayesinde İş Leasing kısa sürede sektörün
önde gelen şirketlerinden biri konumuna gelmiştir.
Geleceğe yönelik büyüme potansiyeli yüksek görünüyor . Şirket, 30 Eylül 2025 itibariyle
42,64 milyar TL finansal kiralama, 39,97 milyar TL faktöring alacağına
sahip olup, özsermayesi yalnızca (ana faaliyet) 11,19 milyar TL'dir. Burada tahsilatların
planlandığı gibi gerçekleşmesi halinde her sene büyümenin sektör üzerinde
olacağını değerlendiriyoruz.
Büyüme iştahında muhafazakârız. Tahminlerimiz çerçevesinde 2025 yılında 150 çalışanı
bulunan şirketin, 2040 yılında ise 200 çalışan ile faaliyetlerini sürdüreceğini
düşünüyoruz. Çalışan başına kârlılık modelimiz çerçevesinde 22,67 milyon
TL'den 246,48 milyon TL'ye yükseleceğini hesaplamaktayız. Yıllık ortalama büyüme
hızı küresel ortalamalara göre %10 alınmış olup ISFIN özelinde ise %15,63 olarak
hesaplanmaktadır.
Şirket özelinde: i) İş Bankası grubu imajı, ii) Güçlü alacak portföyü, iii) Sektör
üzeri büyüme iştahı, iv) Maliyet becerisi v) Hem finansal kiralama hem faktöring
faaliyetlerini barındırması ana destekleyen unsurlar olarak takip edilmektedir.
Risk unsurları tarafında ise i) Yüksek kaldıraç riski, ii) Beklenmedik tahsilat
riski, iii) Fonlama maliyetlerinde olası yaşanılabilir problemler, iv) Yüksek maliyet
algısının özellikle faktoringte etkili olma olasılığı, v) Olası bir regülasyon
baskısı ana risk unsuru olarak takip edilebilir.
Araştırma kapsamımızda yer alan ISFIN özelinde 26,44 TL hedef fiyat ile AL tavsiyemizi
başlatıyoruz
BİLANÇO ANALİZİ - HATIRLATMA AMACIYLA
İş Finansal Kiralama, 2025 3.çeyrekte 1,04 milyar TL net kar ile beklentilerimiz
dahilinde sonuç paylaştı.
İştahlı büyüme sürüyor. Şirket özellikle alacak birikimlerini devam ettirme odağıyla
birlikte hemen kara dökmekten ziyade nitelikli karlılık amacıyla portföyünü
büyütmeyi sürdürüyor. 2024 4.çeyreğe kıyasla faktöring alacakları %14, finansal
kiralama alacakları %61 oranında büyüdü. Burada özellikle karlılık odağı gözetilmeye
devam edildiğinden gerektiğinde faktöring gerektiğinde kiralamadan karlılık
çözümü gerçekleştiriliyor.
Faktöring net nette büyümeye devam ediyor. Faktöring özelinde yüksek faiz koşulları
ile politika faizinin neredeyse 1 katı üzerinde faiz kazanımları ile birlikte
faktöring gelirleri 3.çeyrekte geçtiğimiz seneye göre %93,77 artışla 3,22 milyar
TL oldu. Reel büyümenin sürmesini önümüzdeki çeyrek ve yıllarda da bekliyoruz.
Kiralama gelirleri dengeli büyüyor. Şirket özelinde kiralamada doğru karlılık odağı
gözetilmesi nedeniyle dengeli büyüme sürüyor. Şirket, 3.çeyrekte kiralama gelirlerini
%27,51 büyüterek 1,46 milyar TL seviyesine yükseltmiş oldu. Burada reel
büyüme bir miktar geri planda kalsa da alacak portföyü önümüzdeki dönemde buradaki
iştahın artacağını gösteriyor.
Esas faaliyet karında güçlü artış var. Şirket 3.çeyrekte esas faaliyet karını %116,11
artırarak 1,56 milyar TL seviyesine ulaştırırken reel büyümenin ana faaliyetlerde
net nette devam ettiğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde bu verilerin yüksek
bazdan ziyade sürecin devamını gösterir nitelikte olacağını vurgulamak isteriz.
Ana ortaklık dışı şirketlerden gelen zarar büyümesi nedeniyle şirketin net karında
negatif etki takip edildi. İş Faktöring özelinde diğer ortaklardan gelen zarar
etkisiyle birlikte şirketin konsolide net karı 114 milyon TL azalmasına neden
oldu. Şirketin net karı 1,04 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.
SEKTÖR ANALİZİ
A- Ana Sektör: Finansal Kiralama
Türkiye'de finansal kiralama, temel olarak 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring
ve Finansman Şirketleri Kanunu ve ilgili mevzuatlarla düzenlenmiştir. Bu, banka
kredisi, öz kaynak veya satıcı kredisine alternatif, orta ve uzun vadeli bir
yatırım finansman aracıdır.
1- Yasal Çerçeve ve Uygulama
6361 sayılı Kanun ve Vergi Usul Kanunu hükümleri esas alınır.
Taraflar:
- Kiralayan (Leasing Şirketi): BDDK'dan (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu)
izin alarak bu faaliyeti yürüten finansal kiralama şirketleri veya yetkili bankalar.
Malın hukuki mülkiyeti sözleşme süresince onlara aittir.
- Kiracı (Yatırımcı/İşletme): Anonim şirketler, limited şirketler, şahıs firmaları,
serbest meslek sahipleri (doktor, avukat vb.) ve çiftçiler dahil hukuki işlem
yapmaya yetkili her türlü kişi ve kuruluş.
Sözleşme: Mutlaka yazılı şekilde yapılır ve özel bir sicile (Finansal Kiralama Sözleşmeleri
Sicili - FKS) tescil edilir.
2- Süreç Nasıl İşler?
- Malın Seçimi: Kiracı, ihtiyaç duyduğu ve amortismana tabi olabilen yatırım malını
(makine, ekipman, gayrimenkul vb.) ve satıcısını belirler.
- Başvuru ve Teklif: Kiracı, finansal kiralama şirketine başvurur. Şirket, kiracının
finansal durumunu inceler ve kiracının nakit akışına uygun bir ödeme planı
hazırlar.
- Satın Alma: Anlaşma sağlanınca, leasing şirketi malı kiracı adına satıcıdan peşin
olarak satın alır.
- Kullanım Hakkının Devri: Malın mülkiyeti leasing şirketinde kalmak şartıyla, kullanım
hakkı sözleşme ile kiracıya devredilir.
- Kira Ödemeleri: Kiracı, sözleşme süresince belirlenen taksitler (kira bedelleri)
ile geri ödemeyi yapar.
- Sözleşme Sonu: Kira süresi tamamlandığında, malın mülkiyeti genellikle sembolik
bir bedel karşılığında kiracıya devredilir.
3- Önemli Vergisel Avantajlar
Türkiye'de finansal kiralama, yatırımcılar için çeşitli vergi avantajları sunar:
- KDV Avantajı: Kiralamaya konu olan bazı yatırım mallarında KDV oranı, normal satın
alma işlemine göre %1'e veya %8'e kadar düşebilir. (Normal KDV oranı %20'dir).
- KDV'yi Taksitli Ödeme: Satın almada oluşan KDV'nin tamamı peşin ödenmek yerine,
kira taksitlerine yayılarak taksitler halinde ödenir. Bu, nakit akışını yönetmede
önemli bir kolaylık sağlar.
- Vergi ve Harç İstisnası: Finansal kiralama sözleşmeleri genellikle damga vergisi,
resim ve harçtan istisnadır.
- Amortisman: Kiralanan mal için amortismanı kiracı ayırır. Bu, kiracının malı kendi
aktifine kaydetmiş gibi vergi matrahından gider yazabilmesi anlamına gelir.
- Gider Yazma: Ödenen kira bedelinin içindeki finansman (kâr payı/faiz) kısmı, kiracı
tarafından gider olarak muhasebeleştirilir.
4- Kiracının Sorumlulukları
- Bakım ve Onarım: Sözleşmede aksi belirtilmedikçe, kiralanan malın her türlü bakımı,
onarımı ve işletme masrafları kiracıya aittir.
- Sigorta: Malın sigorta ettirilmesi zorunludur. Sigorta primleri de genellikle
kiracı tarafından ödenir.
Veriler tarafında değerlendirmek gerekirse FKB'nin son verilerine göre
- 2025 yılı 2.çeyrek işlem hacmi 1,76 milyar dolar olup 2024 yılına kıyasla dolar
bazlı %49 artış kaydetmiştir. TL bazlı ise %78 artış ile hem dolar hem TL bazlı
enflasyon üzeri büyüme takip edildi.
- 6 aylık tarafta ise işlem hacmi 3,18 milyar dolar olup 2024 yılına kıyasla dolar
bazlı %37 TL bazlı %62 artarak hem dolar hem TL bazlı enflasyon üzeri büyüme
izlendi.
- Sözleşme adetlerinde ise nitelik odağı gözetilerek geçen seneye kıyasla %10 küçülerek
5.305 adet olarak gerçekleştirmiştir.
- 6 aylık nezdinde ise işlem hacmi %33 büyümeyle 14.252 adet olmuş olup enflasyon
altı büyüme sürmüştür. Burada nitelik gözetimi takip edilmektedir. Mal grupları
bakımından analiz yapmak gerekirse:
- 2.çeyrekte yıllık bazda tekstil, yenilenebilir kaynaklı elektrik enerjisi üretim
ekipmanları, metal işleme makineleri, gayrimenkul, iş ve inşaat makineleri grubunda
artışlar takip edilmiştir.
- İlk 6 ayda yıllık bazda tekstil, yenilenebilir kaynaklı elektrik enerjisi üretim
ekipmanları, gayrimenkul, iş ve inşaat makineleri grubunda artışlar takip edilmiştir.
Tutar bazında ise:
- 2.çeyrekte en yüksek büyümeleri %187 ile turizm ekipmanları, %113 ile gayrimenkul
ve %91 ile bilgi işlem ve büro sistemleri grupları gerçekleştirmiştir.
- Yıllık bazda ise %242 ile yenilenemez kaynaklı elektrik enerjisi üretim ekipmanları,
%124 ile yenilenebilir kaynaklı elektrik enerjisi üretim ekipmanları ve
%76 ile gayrimenkul gerçekleştirmiştir.
Sektörler bazında değerlendirmek gerekirse:
- En iyi büyüyen alan imalat sanayi kalemi olmuş olup %74,7 büyüme gerçekleştirmiştir.
İmalat sanayi toplam içerisindeki pazar payını 2 puan artırarak %37'ye yükseltmiştir.
- Hizmet büyüme %59,2 ile enflasyon üzeri büyüme gerçekleştirse de Pazar payı oranı
1 puan düşüşle %59'a gerilemiştir.
Kadrolar ve rasyolar bazında değerlendirmek gerekirse ilk 6 ayda:
- Şirket sayısı 20 ile sabit kalmıştır
- Çalışan sayısı %7 artışla 1.386'ya ulaşmıştır
- Müşteri sayısı %32,7 artışla 50.548'e yükselmiştir
- Şube sayısı %2,6 azalışla 112'ye düşmüştür
- Sektör 2025 yılı itibariyle verimliliği en üst zirveye çıkarmış olup çalışan başına
karlılık 2020 yılında 290 bin TL'den 2025 2.çeyrekte 5,06 milyon TL'ye yükselmiştir.
- İlaveten sadece karlılık değil çalışan başına işlem hacmi de artmış olup 2020
yılında 4,31 milyon TL olan veri 2025 2.çeyrekte 49,35 milyon TL'ye yükselmiştir.
- Ana kriter müşteri başına karlılık ise 2020 yılında 9,1 bin TL iken 2025 2.çeyrek
itibariyle 139 bin TL'ye yükselmiştir.
- Karlılık rasyolarının genelinde 2024'ten bu yana düzenli hale gelen bir trend
izlenmektedir.
B- Diğer Kıymetli Sektör: Faktoring
1- Yasal Çerçeve ve Faktör Kuruluşlar
- Kanun: Faktoring işlemleri, tıpkı finansal kiralama gibi 6361 sayılı Finansal
Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile düzenlenir.
- Yetkili Kuruluşlar: BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) izniyle kurulan
Faktoring Şirketleri ile yetkili Bankalar bu hizmeti sunabilir.
- Taraflar:
- Müşteri (Satıcı Firma): Mal veya hizmeti satan ve alacağını faktöring şirketine
temlik eden işletme.
- Borçlu (Alıcı Firma): Mal veya hizmeti vadeli satın alan ve alacağın borçlusu
olan taraf.
- Faktör (Faktoring Şirketi): Alacağı devralarak hizmetleri sunan finansal kuruluş.
2- Faktoring Türleri (Borçlunun Bilgilendirilmesine Göre)
- Bildirimli Faktoring: Alacağın faktoring şirketine devredildiği (temlik edildiği)
borçluya (alıcı firmaya) ihbar edilir (bildirilir). Borçlu ödemeyi doğrudan
faktoring şirketine yapar. Türkiye'de en yaygın kullanılan türdür.
- Bildirimsiz Faktoring: Alacağın temlik edildiği borçluya bildirilmez. Tahsilatı
yine satıcı firma (müşteri) yapar ve topladığı tutarı faktoring şirketine öder.
Ancak faktörün, gerektiğinde borçluya bildirim yapma hakkı saklıdır.
3- Türkiye'de Faktoringin İşleyişi (Tipik Adımlar)
- Faktoring Sözleşmesi: Satıcı firma ile faktoring şirketi arasında bir sözleşme
imzalanır.
- Kredi Limiti Belirleme: Faktoring şirketi, satıcının borçlularının (alıcılarının)
kredibilitesini ve riskini analiz ederek bir limit belirler.
- Alacağın Temliki: Satıcı firma, vadeli satıştan doğan faturasını (alacağını) faktoring
şirketine temlik eder.
- Ön Ödeme (Finansman): Faktoring şirketi, faturanın nominal değerinden faiz ve
komisyon düştükten sonra kalan kısmın büyük bir bölümünü (örneğin %80'ini) anında
satıcı firmaya öder.
- Tahsilat: Alacağın vadesi geldiğinde faktoring şirketi (bildirimli faktoringde)
ödemeyi borçludan tahsil eder.
- Kalan Ödeme: Tahsilat gerçekleştikten sonra ön ödeme tutarını aşan bakiye, satıcı
firmaya ödenir.
4- Başlıca Avantajları
- Hızlı Nakit Akışı: Vadeli alacakların anında nakde dönüştürülmesini sağlar, işletme
sermayesi ihtiyacını karşılar.
- Riskten Korunma: Özellikle garanti hizmeti alındığında, alıcının ödeme yapmama
(kredi) riski faktöre devredilir.
- Bilanço İyileşmesi: Vadeli alacakların nakde dönüşmesiyle bilançonun likidite
yapısı güçlenir.
- İş Yükü Azalması: Alacak takibi, tahsilat ve muhasebe gibi operasyonel süreçler
faktoring şirketine devredilerek zaman ve maliyet tasarrufu sağlanır.
- İhracat Kolaylığı: Uluslararası faktoring, ihracatçılar için alıcı riskini ortadan
kaldırır ve güvenli, açık hesapla satış imkanı sunar.
Faktoring, özellikle KOBİ'lerin büyüme hedeflerini öz kaynaklarını tüketmeden finanse
etmeleri ve risklerini yönetmeleri için önemli bir araçtır.
FKB verileri doğrultusunda 2025 2.çeyrek itibariyle 48 şirket, 14 uluslararası işlem
yapan şirket, 417 şube, 4.645 çalışan ve 93.377 müşteri sayısı bulunmaktadır.
Dünya genelinde faktöring sektörü yıllık ortalama %9 büyürken Türkiye'de sektör
yıllık ortalama %19 büyümektedir . Bu da şirketleri pozitif ayrıştırmaya devam
etmektedir.
Veriler çerçevesinde faktöring sektörü 2020'den bu yana düzenli trend haline gelerek
büyümeyi sürdürmektedir. Önümüzdeki dönemde hedefin 50 milyar dolar seviyesini
iç pazarda aşmasıdır.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı
kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy
yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında
imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.
Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve
getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun
sonuçlar doğurmayabilir.
Önemli Not: Bu haberde dosya eki bulunmaktadır. Kullanıcılarımızın dosyaya erişmek için
Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
