sahibindex Otomobil Piyasası Görünümü Otomobil piyasasında talep artarken arz düştü
Ekonomi
sahibindex Otomobil Piyasası Görünümü Otomobil piyasasında talep artarken arz düştü
Ortalama satılık otomobil cari fiyatı geçen yılın ağustos ayına kıyasla yüzde 18,2
artmış ve ortalama otomobil fiyatı 1 milyon 22 bin TL olmuştur. Öte yandan,
otomobil reel fiyatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,1 düşmüştür. Geçen yılın
aynı ayına kıyasla otomobil cari fiyatları tüm araç sınıflarında yükselmiştir.
Araç sınıflarına göre en yüksek fiyat artışı C sınıfında (yüzde 20,2), en düşük
fiyat artışı ise E sınıflarında (yüzde 16,7) görülmüştür.
Eski model araçların fiyatlarında geçen yılın aynı ayına kıyasla yükselmiştir. Geçen
yılın aynı ayına kıyasla 2004-2008 model yılındaki araçların fiyatları yüzde
2,5, 2009-2013 model yılındaki araçların fiyatları yüzde 10,5 ve 2014-2018 model
yılındaki araçların fiyatları ise yüzde 15,8 artmıştır. Ortalama otomobil
fiyatı 2004-2008 grubunda 457 bin 848 TL, 2009-2013 yaş grubunda 740 bin 78 TL,
2014-2018 model yılında ise 1 milyon 164 bin TL'dir. Yeni model otomobillerin
tüm model yıllarındaki fiyatı yükselmiştir. Yeni model yıllarındaki en yüksek artış
(yüzde 18,5) 2019 modellerinde, en düşük artış (yüzde 7,7) 2022 modellerinde
görülmüştür. İkinci el piyasadaki en yeni model olan 2024 model yılındaki araçların
fiyatı ise bir önceki aya kıyasla yüzde 3,3 artarak 2 milyon 57 bin TL
olmuştur.
Geçen yılın aynı ayı ile kıyaslandığında ortalama fiyat tüm yakıt türlerinde yükselmiştir.
Ortalama otomobil fiyatı Benzin türünde 1 milyon 273 bin TL, Benzin
& LPG türünde 538 bin 302 TL, Dizel türünde 1 milyon 15 bin TL, Hybrid türünde
2 milyon 354 bin TL, Elektrik türünde ise 3 milyon 642 bin TL'dir.
Otomobil talep endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 11,4, bir önceki aya
kıyasla yüzde 0,7 yüksektir. Otomobil piyasasındaki canlılık göstergesi olarak
izlediğimiz satılan otomobil sayısının satılık ilan sayısına oranı geçen aya kıyasla
0,7 puan azalarak yüzde 24,9 olmuştur. Bu azalış hem ilan sayısının hem
de satılan otomobil sayısının azalmasıyla (sırasıyla yüzde 4,2 ve yüzde 6,6) sonucu
meydana gelmiştir. Otomobil piyasasında bir diğer canlılık ölçütü olarak kullandığımız
satılık otomobil ilanlarının ne kadar süre yayında kaldıklarını gösteren
kapatılan ilan yaşı geçen aya kıyasla 3,2 gün kısalarak 19,8 gün olmuştur.
Otomobil piyasası
I- Cari satış fiyatları
Ortalama otomobil fiyatında artış
Ortalama otomobil fiyatlarında bir önceki aya kıyasla yüzde 3,2 artış görülmüştür.
Temmuz'da 990 bin 751 TL olan ortalama otomobil fiyatı Ağustos'ta 1 milyon
22 bin TL'ye yükselmiştir (Şekil 1 -sol panel). Ortalama otomobil fiyatı bir önceki
yıla kıyasla ise yüzde 18,2 artmıştır.
Reel satış fiyatları
Enflasyondan arındırılmış (reel) otomobil ortalama fiyatı geçen aya kıyasla yüzde
1,2 yükselmiştir (Şekil 2-sol panel). Reel fiyatlarda yıllık değişim hala negatiftir
(Şekil 2-sağ panel). 2023 Mayıs'ta yüzde -47,9'a ulaşan değişim oranı takip
eden aylarda sürekli azalarak 2024 Haziran'da yüzde -41,4'e gerilemişti. Bu
tarihten sonra reel fiyatlardaki yıllık düşüş oranı azalmaya başlamıştır. Reel
fiyatlardaki yıllık değişim ağustosta yüzde -11,1 olmuştur.
Araç sınıfına göre fiyat değişimleri
Araç sınıfına göre cari otomobil fiyatları (Şekil 3-sol panel) tüm sınıflarda temmuz
ayına kıyasla tüm araç sınıflarında artmıştır. Otomobil fiyatları bir önceki
yılın aynı ayına kıyasla da tüm araç sınıflarında artmıştır (Şekil 3-sağ panel).
Ortalama fiyat B sınıfında 666 bin 504 TL, C sınıfında 898 bin 315 TL, D
sınıfında 1 milyon 294 bin TL ve E sınıfında 2 milyon 128 bin TL olmuştur. Buna
göre yıllık fiyat değişimi B sınıfında yüzde 19,8, C sınıfında yüzde 20,2, D sınıfında
yüzde 19, E sınıfında ise yüzde 16,7'dir.
Yaşlı araçların yaş gruplarına göre fiyat değişimleri
Şekil 4 yaş gruplarına göre otomobil fiyatlarını (sol panel) ve bu fiyatlarda ortaya
çıkan yıllık değişimleri (sağ panel) göstermektedir. Bu bölümde 2004-2008,
2009-2013 ve 2014-2018 model yılına ait araç fiyatları incelenmektedir .
Bir önceki aya kıyasla yaş grubu fiyat analizine göre ortalama fiyat tüm eski yaş
gruplarında bir miktar yükselmiştir. Ortalama fiyat 2004-2008 model yılında
457 bin 848 TL, 2009-2013 model yılında 740 bin 78 TL, 2014-2018 model yılında
ise 1 milyon 164 bin TL'dir. Bir önceki yılın aynı ayına kıyasla otomobil fiyatları
2004-2008 model yılında yüzde 2,5, 2009-2013 model yılında yüzde 10,5, 2014-2018
model yılında ise yüzde 15,8 yükselmiştir.
Genç araçların yaş gruplarına göre fiyat değişimleri
Şekil 5 model yılı son 5 yıla ait olan otomobillerin fiyatlarını (sol panel) ve
bu fiyatlarda ortaya çıkan yıllık değişimleri (sağ panel) göstermektedir. Bu bölümde
2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 model yılındaki otomobillerin fiyatları
incelenmektedir .
Genç yaş gruplarında ortalama otomobil fiyatı bir önceki aya kıyasla tüm yaş gruplarında
yükselmiştir. Ortalama fiyat 2019 model yılında 1 milyon 371 bin TL,
2020 model yılında 1 milyon 577 bin TL, 2021 model yılında 1 milyon 598 bin TL,
2022 model yılında 1 milyon 781 bin TL, 2023 model yılında ise 1 milyon 957 bin
TL'dir. Geçen yılın aynı ayı ile kıyaslandığında da yeni yaş gruplarının ortalama
fiyatı tüm model yıllarında yükselmiştir. Yıllık değişim oranı 2019 grubunda
yüzde 18,5, 2020 grubunda yüzde 16,4, 2021 grubunda yüzde 11,4, 2022 grubunda
yüzde 7,7, 2023 grubunda ise yüzde 8,5'tir.
Yeni otomobillere uygulanan 6 bin kilometreden az veya 6 aydan önce satış yasağı
sebebiyle 2024 model yılına ait otomobiller ikinci el otomobil piyasasındaki en
yeni modellerdir. Bu yüzden bu grup için yıllık fiyat değişimi hesaplanamamıştır.
2024 model yılındaki otomobillerin ortalama fiyatı bir önceki aya kıyasla
yüzde 3,3 artarak 2 milyon 57 bin TL olmuştur.
Yakıt türüne göre fiyat değişimleri
Şekil 6 yakıt türüne göre ortalama otomobil fiyatlarını (sol panel) ve bu fiyatlarda
ortaya çıkan yıllık değişimleri (sağ panel) göstermektedir. Raporda Benzin,
Benzin & LPG, Dizel, Hybrid ve Elektrikli yakıt türlerindeki araçların fiyatları
incelenmektedir .
2025 Ağustos verilerine göre ortalama otomobil fiyatı bir önceki aya kıyasla tüm
yakıt türlerinde yükselmiştir. Ortalama fiyat Benzin türünde 1 milyon 273 bin
TL, Benzin & LPG türünde 538 bin 302 TL, Dizel türünde 1 milyon 15 bin TL, Hybrid
türünde 2 milyon 354 bin TL ve Elektrik türünde 3 milyon 642 bin TL'dir. Yıllık
değişim oranı Benzin türünde yüzde 19,2, Benzin ve LPG türünde yüzde 9,8, Dizel
türünde yüzde 15,6, Hybrid türünde yüzde 15,2, Elektrik türünde ise yüzde
14,1'dir.
II -Otomobil piyasası arz-talep analizi
a) Otomobil arzı
Otomobil arzında azalış
Şekil 7 satılık otomobil arzının ölçütü olarak kullandığımız satılık otomobil ilan
sayısının seyrini göstermektedir. Satılık otomobil ilan sayısı bir önceki aya
kıyasla yüzde 4,2 azalarak 947 bin 434 olmuştur.
b) Otomobil talebi
Otomobil talebinde artış
Şekil 8 otomobil talebinin seyrini göstermektedir. Otomobil talebi göstergesi, altı
farklı verinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Bu veriler, ilanların görüntülenme
sayısı, ilanların favoriye eklenme sayısı, ilan sahiplerine gönderilen
toplam mesaj sayısı, sahibinden.com uygulaması üzerinden yapılan toplam telefon
araması sayısı, Google Analytics'ten edinilen sahibinden.com mobil ve web platformlarında
satılık emlak kategorisine ve ilgili aya ait kullanıcı ve sayfa
görüntüleme sayılarından oluşmaktadır.
Otomobil talebi göstergesi oluşturulurken bu serilerin 2020 Ocak ayındaki değerlerinin
her biri 100'e eşitlenmiş, diğer aylardaki değerleri ise buna göre oranlanarak
hesaplanmıştır. Ardından bu göstergelerin ağırlıklı ortalaması alınarak
yeni talep göstergesinin ilgili aydaki değeri hesaplanmıştır. Bu göstergenin 100
değeri Ocak 2020'de otomobil talebinin seviyesini göstermektedir. Bu göstergenin
yükselmesi talebin arttığını, düşmesi ise otomobil talebinin azaldığını belirtmektedir.
Talep göstergesindeki artış ya da azalış oranı ise otomobil talebinin
ne ölçüde değiştiği hakkında bilgi vermektedir.
Otomobil talep endeksi mayıs ve hazirandaki düşüşten sonra temmuz ve ağustosta artış
göstermiştir. Otomobil talep endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 0,7, bir
önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 11,4 daha yüksektir. Son iki yılda iniş
çıkışlara rağmen otomobil talep endeksinde temel eğilimin yükselişte olduğuna dikkat
çekmek isteriz.
c) Yayından kaldırılan ilan sayılarının ilan sayısı oranına göre analiz
Hem otomobil arzı hem satılan otomobil sayısı azaldı
Şekil 9- sol panel satılık ilanların ne kadarının satıldığını gösteren satılan otomobil
sayısının satılık ilan sayısına oranını göstermektedir. Bu oranın ilan
sayısında artışın satılan otomobil sayısından daha hızlı aratması sonucu yükselmesi
piyasanın canlanmakta olduğunu gösterir. Ancak bu oran ilan sayısında azalma
otomobil satış sayısındaki azalmadan daha düşük olduğu durumda da artar. Bu
koşullar piyasada canlığın azalmakta olduğuna işaret eder.
Ağustos'ta bir önceki aya kıyasla satılık otomobil ilan sayısı yüzde 4,2 (988.497'den
947.434'e), satılan otomobil sayısı ise yüzde 6,6 (252.132'den 235.479'a)
azalmıştır. Satılan otomobil sayısının satılık ilan sayısına oranı 0,7 yüzde puanlık
azalışla yüzde 24,9 olmuştur.
d) Kapatılan ilanların yaşam sürelerine göre analiz
Satılık otomobillerin kapatılan ilan yaşında azalış
Satılık otomobil kapatılan ilan yaşı ilgili ayda kullanıcı tarafından kapatılan
satılık otomobil ilanlarının yayında kalma sürelerini toplar ve o ay kullanıcı
tarafından kapatılan tekil ilan sayısına böler. Dolayısıyla bu sayı bir ilanın
ortalama kaç gün yayında kaldığını göstermektedir. Satılık otomobil kapatılan
ilan yaşı, satılmak istenen otomobillerin ne kadar kolay ya da zor satıldığının
bir diğer ölçütü olarak düşünülmelidir. Bu göstergenin artması otomobilleri daha
uzun süre ilanda kaldıklarını ve daha zor ya da yavaş satıldıklarına işaret
ederken tersi durumda da otomobillerin daha kolay ya da hızlı satıldıklarını göstermektedir.
Önemli Not: Bu haberde dosya eki bulunmaktadır. Kullanıcılarımızın dosyaya erişmek için
Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -