Allianz Trade Eski ticaret yolları üzerinden süren yeni ticaret savaşları Türkiye’den geçecek

Allianz Trade 2025 yılında, yayınladığı raporlar arasına yeni ticaret yollarını
ele alan raporunu da ekledi. Rapora göre, jeopolitik restleşmeler, korumacı politikalar
ve iklim değişikliğinin etkileriyle bölünmüş bir dünyada, küresel ticaret
yeni yollar örüyor. Bu noktada da Türkiye Doğu ile Batı arasında yeni bir eksen
olarak konumlanıyor. Ticaret, giderek daha fazla jeopolitik olarak birbirine
yakın ekonomiler arasında gerçekleşirken, Türkiye yeni küresel ticaret koridorlarının
merkezinde yer alan bölgesel bir köprü olarak tanımlanıyor.
Dünyada ticari alacak sigortası devi Allianz Trade’in uzman ekonomistleri bu kez
yeni ticaret rotalarını ele aldı. Jeopolitik mesafenin yüzde 10 artmasının ikili
ticareti yüzde 2 azalttığına dikkat çeken uzmanlar, siyasi uyum ve uyarlanabilir
tedarik zincirlerinin önemine dikkat çekiyor. Allianz Trade’in hazırladığı
raporda Türkiye ise yeni küresel ticaret koridorlarının merkezinde yer alan bölgesel
bir köprü olarak tanımlanıyor. Jeopolitik konumu sayesinde Türkiye’nin,
hem Avrupa ile Asya arasındaki orta koridorun hem de Basra Körfezi’nden Anadolu’ya
uzanan Güney–Kuzey hattının kilit geçiş noktası konumunda olduğu belirtiliyor.
Bu durumun, Türkiye’yi enerji, ulaştırma ve lojistik ağlarının kesiştiği jeostratejik
bir merkez haline getirdiği vurgulanıyor. Ülkenin bu potansiyelinin
hem bölgesel enerji güvenliği hem de tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi açısından
kritik görüldüğüne dikkat çekiliyor.
Ticaretin yarısından fazlası hâlâ yerleşik rotalar üzerinden gerçekleşiyor
Rapora göre yalnızca geçen yıl, ticaret kısıtlamaları üç kat artarak tahmini 2,7
trilyon dolarlık malı yani küresel ithalatın yaklaşık yüzde 20'sini etkiledi.
Bunun sonucunda da üretim ve tedarik zincirlerinin müttefik ülkelere kaydırılması
(friendshoring) ve bölgeselleşme körüklendi.
Rapora göre, 2025 için öngörülen küresel ticari büyümenin yarısından fazlası, ABD'nin
Çin'den ithalatını yeniden yönlendirilmesi, ABD'nin gümrük vergilerinin artırması
öncesinde sevkiyatların öne alınması ve ticaretin çeşitlendirilmesinden
kaynaklanıyor. Bu etkenlerin hepsi birlikte yüzde 2'lik toplam büyümenin 1,3
puanını oluşturuyor. Öte yandan uzmanlar, küresel mal ve hizmet ticaretinin 2026’da
yüzde 0,6 ve 2027'de ise yüzde 1,8'e yavaşlayacağını öngörüyor. Bu durum,
ticaret savaşının gecikmeli etkilerini ve mevcut ticaret altyapısının üstesinden
gelmesi gereken zorlukları ortaya koyuyor.
Rapora göre tüm bunlara rağmen küresel ticaretin yarısından fazlası hâlâ yerleşik
rotalar üzerinden gerçekleşiyor. Öte yandan, pandemi nedeniyle küresel lojistik
altyapısının şoklara karşı daha savunmasız hale geldiği ve tedarikte yaşanacak
önemli bir kesinti, konteyner navlun ücretlerinin geçici olarak iki katına çıkmasına
neden olabileceği raporda belirtiliyor.
Raporda yer verilen ve yerleşik rotalar kategorisine girenler arasında, küresel
ticaretin yüzde 12’si ile Süveyş Kanalı, yüzde 40’ı ile Malakka ve dünya petrolünün
yaklaşık beşte biri ve LNG'nin yüzde 20'si ile Hürmüz Boğazı yanı sıra Avrupa'da
Ren ve Tuna nehirleri, Çin'de Yangtze nehri gibi iç ve kıyı ticaret arterleri,
Çin'de Şanghay, Ningbo, Shenzhen, Guangzhou, ABD'de Los Angeles, Long
Beach, Oakland, Avrupa'da Rotterdam, Anvers-Brüksel ve Hamburg gibi mega limanlar
son olarak da Hong Kong, Londra Heathrow, Dubai ve Frankfurt gibi havaalanları
yer alıyor. Öte yandan Süveyş ve Panama kanalları, tıkanıklık ve sınırlı yedekleme
nedeniyle yüksek riskli tıkanma noktaları listesinin başında yer alıyor.

Yeni rotalar ortaya çıkmaya devam ediyor
Raporda bunlara ek olarak, Güney-Güney bağlantılarının arttığı bir ortamda tedarik
zincirlerinin dayanıklılığını artırmak ve maliyet baskılarını hafifletmek için
yeni rotalar ortaya çıktığı bilgisi veriliyor. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı
işgalinden bu yana, Çin ile Avrupa'yı ve Hindistan ile Avrupa'yı birbirine bağlayan
ticaret rotalarında büyük değişiklikler meydana geldiği raporda verilen bilgiler
arasında.
Öte yandan yine raporda verilen bilgilere göre Orta Koridor yük taşımacılığı hacminde
bir artış yaşandı ve taşınan kargo hacmi 2023'te yıllık bazda yüzde 86 arttı
ve Kazakistan demiryolu hacmi 2024 yılında yüzde 63 arttı. Ümit Burnu çevresindeki
dolambaçlı rotalar Kızıldeniz geçişlerine güvenilir ancak maliyetli alternatifler
olarak yeniden ortaya çıkarken, Kuzey Amerika'nın yakın kıyı koridorları
ve Güney Asya'yı Avrupa pazarına bağlamayı amaçlayan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa
Koridoru dahil Güney-Kuzey koridorları da büyüyor. Yine rapora göre Latin
Amerika'da, Pasifik-Latin Amerika ekseninde yeni ortaya çıkan ana rotalardan en
sembolik olanlardan biri de Peru'nun Çin tarafından finanse edilen yeni Chancay
Limanı. Rapora göre, idari yönetim ve büyük güçlerin stratejik çıkarları, yeni
ortaya çıkan bu rotaların kullanımını sınırlayarak, gereksiz ve yeterince kullanılmayan
terminallerin oluşmasına neden olabilir.
2030'a ilişkin öngörülerin de paylaşıldığı rapora göre, yeni ticari rotalarının
finansmanı, limanları, enerjiyi, dijital varlıkları ve ulaşım varlıklarını entegre
eden programlı, karma ve iklimle uyumlu platformlara dönüşecek. Garantiler,
ÇSY bağlantılı araçlar ve standartlaştırılmış KÖİ çerçeveleri, Lobito, ASEAN ve
Hindistan-Orta Doğu-Avrupa bağlantısı gibi yeni ticaret rotalarının temelini
oluşturacak. Önümüzdeki on yılın kazanan hükümetlerinin, kazanan şirketleri ve
yatırımcıları, mevcut koridorları sağlamlaştıran, riskleri büyük ölçekte azaltan
ve âtıl varlıklardan kaçınan, dayanıklı küresel ticari bağlantıları küresel rekabet
gücünün temeli haline getirenler olacağı da raporda belirtiliyor.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -