CCPI 2026’ya göre dünya ilerlerken Türkiye yerinde sayıyor, ABD ve petrol devletleri değişime direniyor

Paris İklim Anlaşması'nın üzerinden on yıl geçti, ilerleme artık açıkça görülüyor.
Küresel kişi başına emisyonlar düşüyor, yenilenebilir enerji hızla artıyor ve
100'den fazla ülkenin net sıfır emisyon hedefi var ancak dönüşüm Paris İklim
Anlaşması'nın hedeflerine ulaşmak için hala çok yavaş.

Uluslararası İklim Eylem Ağı (CAN International), Germanwatch ve NewClimate Enstitüsü
tarafından bugün yayınlanan İklim Değişikliği Performans Endeksi (Climate
Change Performance Index - CCPI), bu çelişkili tabloyu ortaya koyuyor. Önceki
yıllarda olduğu gibi, endeksin ilk üç sırası boş kaldı. Ülkelerin, Paris İklim
Anlaşması'nın insanlık için kritik eşik olarak kabul ettiği 1,5 derece sıcaklık
sınırını aşmamak için iklim eylemlerini hızlandırması gerekiyor. Danimarka, 4.
sıradaki yeriyle, listede en üst sıradaki ülke olmaya devam ediyor. İklim politikasında
birinci sırada yer alan Danimarka, yenilenebilir enerji alanında çok
yüksek puan alan üç ülkeden biri ve açık deniz (offshore) enerji yatırımlarında
lider konumda.

Danimarka'yı, geçen yıla göre bir sıra yükselerek 5. sıraya yerleşen Birleşik Krallık
izliyor. Kömür kullanımını geçen yıl tamamen sonlandıran Birleşik Krallık'ta,
ülkenin yıllardır sürdürdüğü iklim politikası çabalarının meyvesini verdiği
görülüyor. Ancak, özellikle yenilenebilir enerjideki düşük performansı göz
önünde bulundurulduğunda hala bazı eksikliklerin olduğu ortada. Fas (6. sırada),
yenilenebilir enerji hariç tüm kategorilerde iyi performans gösteriyor. Ülkede
kişi başına düşen emisyonlar hala çok düşük. Bununla birlikte toplu taşımaya
yaptığı büyük yatırımların yanı sıra 2035 için açıkladığı yeni iklim hedefi kayda
değer.

CCPI çalışmasının yazarlarından Niklas Höhne (NewClimate Institute) şunları söyledi:
Henüz genel olarak iklim değişikliği ile mücadele konusunda çok iyi performans
gösteren bir ülke olduğunu söyleyemesek de bazı kategorilerde iddialı performans
gösteren öncüler var. Örneğin Pakistan, kişi başına düşen çok düşük rakamları
sayesinde emisyon ve enerji tüketimi açısından sürpriz bir oyuncu. Önceki
yıllarda olduğu gibi, Norveç, Danimarka ve İsveç yenilenebilir enerji alanında
standartları belirliyor.

Buna karşılık, sıralamada kötü performans gösteren ülkeler de var. Endekste son
üç sırada yer alan ülkeler Suudi Arabistan (67.sırada), İran (66.sırada) ve ABD
(65.sırada). CCPI çalışmasının yazarlarından Thea Uhlich (Germanwatch): ABD özellikle
dikkat çekici bir düşüş yaşadı ve genel sıralamada Rusya'nın hemen arkasında,
sondan üçüncü sıraya geriledi. En büyük petrol ve gaz üreticisi bu ülkeler
neredeyse birbirleriyle rekabet halindeler ve fosil yakıtları bir iş modeli
olarak sürdürmeye niyetliler. Bu da geleceğin ekonomisine dair fırsatları kaçırdıkları
anlamına geliyor diye konuştu.

AB Yeterince İyi Değil
AB açısından endeksi değerlendiren Avrupa İklim Eylem Ağı İklim Politikaları Bölüm
Müdürü Sven Hareling ise: Avrupa Birliği'nin bu yılki İklim Değişikliği Performans
Endeksi'nde 3 sıra birden gerilemesi açık bir uyarı. Avrupa'daki bazı siyasi
çevrelerin, AB'nin 2030 emisyon azaltım hedeflerine nasıl ulaşılacağına dair
net bir strateji ortaya koymadan, mevcut iklim ve çevre düzenlemelerini zayıflatmaya
yönelik ideolojik ve yanlış yönlendirilmiş çabaları, insanların iklim
krizine karşı dayanıklılığını tehdit ediyor. Bu yaklaşım aynı zamanda, toplumsal
açıdan adil bir iklim eyleminin geciktiği bir dönemde, belirsizlikle, yatırım
ortamına da zarar veriyor. AB'nin kararının geç onaylanması nedeniyle, CCPI analizi
2040 için belirlenen yüzde 90 net emisyon azaltım hedefine ilişkin anlaşmaları
hesaba katmıyor, ancak bu hedefteki önemli açıklar sebebiyle, bunun gelecekteki
sıralamalarda ne anlama geleceği bugün için belirsizliğini koruyor açıklamasını
yaptı.

Türkiye Yerinde Sayıyor
Türkiye'nin performansını değerlendiren Avrupa İklim Eylem Ağı Türkiye İklim ve
Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz: Türkiye, CCPI'da yerinde sayan
bir ülke. On yıldır endeksteki yeri düşük veya çok düşük performans gösteren
ülke grupları içinde. Bu sene 52. sıradaki Türkiye, sera gazı salımları ve enerji
kullanımı kategorilerinde düşük, iklim politikası kategorisinde çok düşük,
yüksek potansiyeline rağmen yenilenebilir enerji kategorisinde bile orta
düzeyde performans gösteriyor. Bu sıralama şaşırtıcı değil çünkü 2035'e kadar
emisyonlarını artırmayı öngördüğü bir iklim hedefi sundu ve kömürlü termik santrallere
devlet teşviki sağlamayı planlıyor dedi.

G20 ülkeleri: Sadece 1 Ülke 'İyi', 10 Ülke 'Çok Zayıf'
Dünya çapında yenilenebilir enerji ve elektrifikasyon açısından olumlu bir ivme
var. Ancak, büyük emisyon kaynağı olan G20 ülkeleri arasında endişe verici bir
tablo görüyoruz: sadece 1 ülke yüksek performans gösteren grupta, 10 ülke ise
çok düşük kategorisinde yer alıyor diyor Germanwatch'tan Thea Uhlich.

G20 ülkeleri, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 75'inden sorumlu ve özel bir
sorumlulukları olmasına rağmen, sıralamada sadece bir G20 ülkesi, Birleşik Krallık,
yüksek puan alıyor. Özellikle endişe verici olan ise, on G20 ülkesinin
hala çok düşük (Türkiye, Çin, Avustralya, Japonya, Arjantin, Kanada, Kore, Rusya,
ABD, Suudi Arabistan) ardından Güney Afrika, Endonezya ve İtalya'nın düşük
kategoride olarak sınıflandırılması.

En büyük emisyon kaynağı olan Çin (54. sırada), bir basamak yükseldi. İlk elektro-devlet
olma yolundaki gelişmelere rağmen, hala çok düşük puan alıyor. Çin,
sadece iklim politikası alanında yüksek performans gösteriyor. 2025'in ilk çeyreğinde
Çin'in emisyonlarının düşüş göstermesi, emisyonlarının zirveye ulaştığına
dair bir işaret olabilir. Elektrikli araç, batarya ve yenilenebilir enerjide
ciddi bir büyüme yaşanmasına ve ülkenin nispeten iddialı bir iklim hedefi açıklamasına
rağmen aynı zamanda fosil yakıt üretimini de artırıyor. Çin için belirleyici
olan, yenilenebilir enerji ve e-mobilitenin fosil yakıtlardan çıkışla birlikte
ilerlemesi.

En büyük emisyon kaynağı ülkelerden biri olan Hindistan (23. sırada), bu yılki sıralamada
en fazla gerileyen ülkelerden biri olarak orta düzeyde performans kategorisine
girdi.

CCPI çalışmasının yazarlarından Jan Burck (Germanwatch): Sıralamadaki düşüş, bir
dizi faktörün birleşiminden kaynaklanıyor. Hindistan, son yıllarda emisyonların
istikrarlı bir şekilde artması nedeniyle emisyon eğilimleri açısından son sırada
yer alıyor. Aynı zamanda, enerji tüketimi de artıyor. Hindistan, kömür kullanımını
aşamalı olarak sonlandırma planı veya somut bir sonlandırma tarihi olmaması
nedeniyle iklim politikası kategorisinde de düştü. Yeni kömür santrallerinin
inşasını durdurur ve yenilenebilir enerji yatırımlarında umut verici eğilimi
sürdürürse, Hindistan gelecek yıl yine çok daha iyi bir sıralama elde edebilir
diye konuştu.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -