COFACE, Yapay Zeka Çağında Veri Merkezleri Trilyon Dolarlık Pazarın Riskleri ve Sınırları raporunu yayımladı

Yapay zekadaki hızlı büyüme, veri merkezlerinde benzeri görülmemiş bir genişlemeyi
ve rekor yatırımları tetikliyor, özellikle ABD bu yoğunlaşmanın merkezinde yer
alıyor. Peki, bu hızlı yarış gerçekten ekonomiyi sürdürülebilir bir dönüşüme
taşıyabilir mi, yoksa sektörü yeni riskler ve ciddi dengesizliklerle karşı karşıya
mı bırakıyor?

Öne Çıkanlar:
- 475 milyar USD: 2025'te veri merkezleri için IT ekipmanlarına yapılacak yatırım
- 750 milyar USD: ABD enerji altyapısındaki tıkanmalar nedeniyle 2030'a kadar gecikme
riski taşıyan devam eden veya planlanan projelerin toplam değeri
- ABD GSYH büyümesinin yaklaşık beşte biri: 2025 ikinci çeyrekte, yapay zeka odaklı
veri merkezlerindeki güçlü artışın katkı payı
- 130 GW: 2030 için öngörülen küresel veri merkezi kapasitesi 2024'e kıyasla 2,3
kat daha yüksek

Veri Merkezleri, Dijital Ekonominin Geleceğini Şekillendiriyor
Kasım 2022'de ChatGPT 3.5'in piyasaya çıkışıyla birlikte yapay zeka, yaygın kullanım
alanı buldu ve rekor seviyede yatırımları tetikledi. Üç yıldan kısa bir sürede,
Nvidia, Microsoft, Alphabet, Amazon ve Meta'nın toplam piyasa değeri 12
trilyon doları aşarak ABD finansal piyasalarındaki yükselişi destekledi. Veri merkezleri
için IT ekipmanı harcamaları ise 2022'de 221 milyar dolardan 2025'te
475 milyar dolara çıkarak neredeyse iki katına ulaştı. Bu güçlü ivme sayesinde
yapay zeka ve veri merkezleri, 2025'in ikinci çeyreğinde ABD GSYH büyümesinin beşte
birini oluşturdu.

Hızlı Büyüme, Teknoloji, Coğrafya ve İnsan Kaynaklı Engellerle Karşı Karşıya
Bu hızlı genişleme, arazi mevcudiyeti, su kaynaklarına erişim, elektrik kapasitesi
ve nitelikli iş gücü eksikliği gibi kritik sınırlamalarla karşı karşıya. Yapay
zeka veri merkezlerine yapılan her 1 milyar dolarlık yatırım, enerji sektöründe
ek 125 milyon dolarlık yatırım gerektiriyor, bunun üçte ikisi şebeke altyapısına,
üçte biri ise enerji üretimine yönlendiriliyor. Küresel yeni kapasitenin
yarısından fazlasını barındıran ABD'de şebeke bağlantı gecikmeleri beş yılı aşabiliyor.
Yatırımların birkaç Amerikan merkezinde yoğunlaşması, yerel gerilim
riskini artırıyor ve bazı bölgelerde elektrik fiyatlarının üç katına çıkmasına
yol açabiliyor. Küresel ölçekte ise, bu darboğazlar 2030'a kadar 750 milyar dolardan
fazla projenin gecikme riski taşıyor.

Fazla Kapasite, Veri Merkezlerinin Tedarik ve Hizmet Zincirini Nasıl Etkiliyor?
Gelecek talebe ilişkin belirsizlik de önemli bir sorun olarak öne çıkıyor: 2030
yılı kapasite ihtiyaçlarına dair tahminler, kaynağa bağlı olarak %80'e varan farklılıklar
gösteriyor. Bu durum, tüm tedarik ve hizmet zincirini zayıflatabilecek
fazla kapasite riskini artırıyor, bulut devlerinden ekipman ve hizmet sağlayıcılarına
kadar sektör genelinde etkiler hissedilebilir. Fazla kapasite şoku, ilk
olarak veri merkezi ortak kullanım (colocation) operatörlerini, ardından sektördeki
tüm oyuncuları etkileyerek gelir daralması, marjlarda baskı ve nakit akışı
sorunları riskini yükseltebilir.

Aurélien Duthoit, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Ekonomisti, konuyla ilgili olarak
şunları söylüyor:
Yapay Zeka çağında veri merkezlerinin yükselişi devasa fırsatlar sunarken, aynı
zamanda büyük riskler de içeriyor. Bu gelişmeler ekonomiyi aşırı ısınma ve dengesizliklere
karşı savunmasız bırakabilir. Bu büyümenin kalıcı bir etki yaratabilmesi
için sadece yatırımların artması yeterli değil, gerçek üretkenlik kazanımları
ve yeni hizmetlerin geniş çapta yaratılması gerekiyor. Şu aşamada yapay zeka
ekonomik büyümeyi destekliyor, ancak onu derinlemesine dönüştürmüş değil.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -