TZOB Genel Başkanı Bayraktar Veriler masa başında değil, sahada ve belgeli olarak tespit edilmektedir

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), 20 yıldır yürütülen aylık üretici ve market
fiyat çalışmasına dair yazılı açıklama yaptı. Yapılan açıklamada ayrıca Kasım
ayında girdi maliyetlerinde yaşanan değişimler ile üretici market fiyatlarındaki
farklılıklarda yer aldı.

Veriler masa başında değil, sahada ve belgeli olarak tespit edilmektedir
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) olarak bazı önemli ürün ve gıdalardaki aylık
fiyat değişiklikleri ve spekülatif hareketler konusunda kamuoyunu bilgilendirmek
üzere yaklaşık 20 yıldır her ay gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda Türkiye genelinde
beş bölgeden Ziraat Odalarımız kanalı ile fiyatlar alınarak yakından takip
edilmektedir.

TZOB'un aylık fiyat açıklamasındaki temel amaç üreticilerimizin emeğinin karşılığını
alıp almadığını ortaya koymak, tüketicinin neden yüksek fiyatlarla karşılaştığını
açıklamak ve spekülatif fiyat oluşumlarının önüne geçilmesine katkıda bulunmaktır.

Kamuoyunda zaman zaman tek bir markette görülen kampanya fiyatlarının ülke genelini
yansıttığı yönünde değerlendirmeler yapılabilmektedir. Oysa bazı marketlerde
düşük kalibreli, standart dışı veya kampanya amaçlı ürünlerin daha düşük fiyatla
satılması olağan bir durumdur. Bu tür tekil örnekler, ortalama fiyat seviyesini
temsil etmez. TZOB'un paylaştığı rakamlar ise tüm bölgelerdeki farklı satış
kanallarından alınan fiyatların ortalamasına dayanmaktadır ve sahadaki gerçek
tabloyu yansıtmaktadır.

Rekolte, paketleme-ambalajlama, depolama ve işçilik maliyetleri, nakliye giderleri,
ihracat akışı, aracı kârları, fire gibi zincirin tüm aşamaları fiyat oluşumunu
etkilemektedir. Dolayısıyla üretici market fiyat makasının varlığı inkâr edilemez
bir gerçektir. Önemli olan bu farkın nedenlerini doğru değerlendirmektir.
Bu makasın fazla açıldığı durumlarda spekülatif faaliyetleri göstererek ilgili
kurumların harekete geçmesini sağlamaktır.

Kasım ayı üretici market fiyatları
Kasım ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 392,86 ile
mandalinada görüldü. Mandalinadaki fiyat farkını yüzde 206,87 ile portakal, yüzde
203,80 ile ıspanak, yüzde 191,39 ile maydanoz ve yüzde 189,17 ile havuç takip etti.

Mandalina 4,9 kat, portakal 3,1 kat, ıspanak 3 kat, maydanoz, havuç ve kuru incir
2,9 kat fazlaya satıldı. Üreticide 6 lira 20 kuruş olan mandalina 30 lira 56
kuruşa, 16 lira 80 kuruş olan portakal 51 lira 55 kuruşa, 17 lira 53 kuruş olan
ıspanak 53 lira 27 kuruşa, 5 lira 9 kuruş olan maydanoz 14 lira 82 kuruşa, 11
lira olan havuç 31 lira 81 kuruşa markette satıldı.

Kasım ayında fiyatı en fazla artan ürün markette pırasa, üreticide ise patates olurken,
fiyatı en fazla düşen ürün markette marul, üreticide portakal oldu.

Market fiyatları
Kasım ayında markette 42 ürünün 18'inde fiyat artışı, 24 'ünde fiyat düşüşü oldu.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 149,5 ile pırasa oldu. Pırasadaki fiyat
artışını yüzde 118,3 ile ıspanak, yüzde 71,7 ile fındık, yüzde 58,5 ile antep
fıstığı takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 55 ile marul
oldu. Maruldaki fiyat düşüşünü yüzde 46,6 ile portakal, yüzde 43,3 ile kuru
soğan izledi.

Üretici fiyatları
Kasım ayında üreticide 34 ürünün 10'nunda fiyat artışı olurken 18'inde fiyat düşüşü
görüldü. 6 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü
yüzde 43,1 ile portakalda görüldü. Portakaldaki fiyat düşüşünü yüzde 38 ile mandalina,
yüzde 36,5 ile karnabahar, yüzde 30,8 ile kabak izledi. Üreticide en çok
fiyat artışı yüzde 34,9 ile patateste görüldü. Patatesteki fiyat artışını yüzde
34,6 ile salatalık, yüzde 17,2 ile pırasa ve 15,8 ile kuru incir izledi.

Üretici fiyat değişiminin nedenleri
Kasım ayında Adana'da tarım işçilerini organize eden elçi gruplarının, ücret artışı
talebiyle 10 gün süreyle greve gitmesi, erkenci mandalina hasadının aksamasına
yol açtı. Hasadın gecikmesi nedeniyle erkenci çeşit mandalinalar dalında kalarak
raf ömrünü kaybetti. Diğer yandan, Rusya'nın bu sezon Türkiye yerine alternatif
ülkelere yönelmesi, ihracatta daralmaya ve iç piyasada ürün fazlası oluşmasına
neden oldu. Geçtiğimiz yıl mandalinada yok yılı yaşanması ve çiçeklenme
dönemindeki olumsuz iklim koşulları sebebiyle rekolte düşük gerçekleşmişti. Bu
yıl ise hem var yılı olması hem de yaşanan gelişmeler rekoltenin artmasına, buna
bağlı olarak arz fazlasına ve fiyatların hızlı şekilde düşmesine yol açtı. Şu
anda bölgede erkenci mandalina fiyatları 1-2 lira seviyelerine kadar geriledi.
Mandalinadaki bu sert fiyat düşüşü, tüketici talebinin yön değiştirmesi nedeniyle
portakal fiyatlarını da aşağı çekti.

Karnabahar ve kabakta yaşanan arz fazlalığı ve ürüne olan talebin düşmesi fiyatların
gerilemesine sebep oldu.

Soğan ve patates depoya alındı. İşçilik maliyetleri ve depo maliyetleri üzerine
eklendiği için fiyatı arttı.

Salatalık ve pırasada arz düştü, fiyatlar arttı.
Kuru incirde yeni sezon başlamasına rağmen talebin az olmasıyla piyasa fiyatı düşük
seyretti. Bu ay talepte görülen artışla birlikte kuru incir fiyatı arttı.

Aylık ve yıllık girdi fiyatları
Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan fiyat verilerine göre,
Kasım ayında, Ekim ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresi
yüzde 4,2, üre gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2,1 ve DAP
gübresi yüzde 0,3 oranında arttı.

Geçen yılın Kasım ayına göre son bir yılda üre gübresi yüzde 65,5, 20.20.0 kompoze
gübresi yüzde 47,5, amonyum nitrat gübresi yüzde 45,5, DAP gübresi 45,1 ve amonyum
sülfat gübresi yüzde 29,5 oranında arttı.

Kasım ayında Ekim ayına göre süt yemi yüzde 1, besi yemi yüzde 0,7, son bir yılda
süt yemi yüzde 28, besi yemi ise yüzde 29,8 oranında arttı.

Tarım ilacı fiyatları yüzde 13,6 oranında artarken elektrik fiyatları yıllık olarak
yüzde 12,8 oranında arttı.

Mazot fiyatları aylık yüzde 2,9, yıllık bazda yüzde 29,9 oranında arttı.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -