Türkiye Bilişim Vakfı'nın (TBV) platformu Başlangıç Noktası tarafından yürütülen
Be Node Research projesi kapsamında, Akbank LAB iş birliğiyle hazırlanan Kodlarla
Kamu Yararı: Blokzincirle Yönetişim Devrimi raporu yayınlandı.
Türkiye Bilişim Vakfı'nın Be Node Research programı, Akbank'ın inovasyon merkezi
Akbank LAB desteğiyle yürüttüğü yeni araştırmasının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.
Rapor, Prof. Dr. Deniz Sert (Özyeğin Üniversitesi) ve Dr. Öğretim Görevlisi
Muhammed Ali Bingöl (De Montfort University) tarafından kaleme alındı. Kodlarla
Kamu Yararı: Blokzincirle Yönetişim Devrimi başlıklı rapor, bağımsız akademisyenlerin
katkılarıyla hazırlanan bilimsel bir çerçeve sunarak blokzincirin
kamu yönetiminde şeffaflık, güvenilirlik ve hesap verebilirlik üretme potansiyelini
inceliyor.
Rapor, seçim güvenliği, mülkiyet ve tapu kayıtları, göç yönetimi ve adli süreçler
başta olmak üzere kamu yararına hizmet eden alanlarda blokzincir tabanlı çözümlerin
sağladığı değeri somut örnekler ve politika önerileriyle ele alıyor.
Öne çıkan uygulama alanları
- Seçim sistemleri: Değiştirilemez oy kayıtları ile güvenilir seçim süreçleri.
- Mülkiyet/tapu: Sahteciliğe karşı korunaklı, doğrulanabilir ve erişilebilir bir
kayıt altyapısı.
- Göç yönetimi: Kaynak ve hizmet akışının şeffaf takibi, aracı maliyetlerinin azaltılması.
- Adli süreçler: Dijital delillerin güvenli ve denetlenebilir biçimde saklanması.
Kritik ilke - Üçlü denge: Rapor, blokzincir tabanlı yönetişimde güvenilirlik,
şeffaflık ve mahremiyet arasında dengeli bir tasarımın zorunlu olduğunun altını
çiziyor. Bu denge, sıfır bilgi ispatları ve seçici ifşa gibi kriptografik çözümlerle
pratikte mümkün kılınabiliyor.
Politika önerileri
- Hukuki zemin: KVKK başta olmak üzere kişisel veri ve dijital delil mevzuatıyla
uyumlu, açık ve kapsayıcı bir çerçevenin güncellenmesi,
- Teknik mimari: Enerji verimliliği/ölçeklenebilirlik odaklı tasarım ve bağımsız
denetim,
- Çok paydaşlı yönetişim: Kamu, özel sektör, STK ve akademinin düzenli katılımıyla
kalıcı iş birliği mekanizmaları.
Akbank Dijital Tasarım ve İnovasyon Bölüm Başkanı Ozan Atağ, Akbank'ın inovasyon
çalışmalarına liderlik eden Akbank LAB'de yeni nesil teknolojileri toplumsal
faydaya dönüştürebilecek kaldıraçlar olarak konumlandırıyoruz. 2016'dan bu yana
blokzincir teknolojisinin potansiyelini farklı kullanım senaryolarıyla araştırıyor,
düzenlediğimiz hackathon'lar ve içeriklerle bu teknolojinin çevresel ve toplumsal
etkilerine dikkat çekiyoruz. 'Kodlarla Kamu Yararı: Blokzincirle Yönetişim
Devrimi' raporuna sunduğumuz katkı, bu çalışmalarımızın önemli bir parçası.
Değerli akademisyenlerimiz Prof. Dr. Deniz Sert ve Dr. Öğr. Üyesi Muhammed Ali
Bingöl'ün çalışmaları, blokzincirin yönetişim süreçlerindeki dönüştürücü gücüne
ışık tutuyor. Akbank LAB olarak, teknolojiyle kamu yararını buluşturan bu gibi
disiplinlerarası çalışmaları desteklemeyi sürdüreceğiz dedi.
Özyeğin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Sert, şunları söyledi: Seçimden
tapu kayıtlarına, göç yönetiminden dijital kimliğe kadar günlük hayatımızı
doğrudan ilgilendiren alanlarda blokzincir teknolojisinin nasıl bir fark yaratabileceğini
görmek heyecan verici. Ama teknoloji tek başına mucize yaratmayacak,
toplumsal kabul, siyasi irade ve hukuki altyapı olmadan kalıcı dönüşüm mümkün
değil.
De Montfort University Öğretim Üyesi Dr. Muhammed Ali Bingöl, Blokzincir yalnızca
finansal işlemler için değil, toplumların adalet, güven ve hesap verebilirlik
ihtiyaçlarına da cevap verebilecek bir altyapı sunuyor. Bunun için güvenilirlik,
şeffaflık ve gizliliği aynı anda sağlamak kritik, sıfır bilgi ispatları gibi
kriptografik yöntemlerle bu dengeyi kurmak mümkün dedi
Başlangıç Noktası Lideri Cem Leon Menase ise, Blokzincir sadece finansal işlemlerle
alakalı bir konu değil, toplumların güven duyacağı sistemlerin inşasıyla ilgili.
Doğru tasarlandığında karar alma süreçlerini daha şeffaf ve adil kılmak
mümkün. Belki de blokzincirin asıl etkisi, ekonomiden ya da teknolojiden önce yönetişimde
olacak ifadelerini kullandı.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
