BETAM Büyüme yüksek yatırımlardan kaynaklandı

BETAM Büyüme Değerlendirmesi: 2025 3. Çeyrek raporu yayınlandı.
Raporda şöyle denildi:

Türkiye ekonomisi 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yıllık yüzde 3,7 büyüdü. Bu çeyrekte
büyümeye en büyük katkı 3,6 yüzde puanla yatırımlardan geldi. Bir önceki
çeyrek eksi 1,9 yüzde puan olan net ihracat katkısı bu çeyrekte eksi 1,8 yüzde
puan olarak gerçekleşti. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış serilere göre
ise Türkiye ekonomisi 2025 yılının ikinci çeyreğinden üçüncü çeyreğine yüzde 1,1
büyüdü. Çeyreklik büyümeye özel tüketim harcamaları 1,1 puan katkı yaparken,
yatırım harcamaları 1,3 yüzde puan katkı yaptı. Net ihracat da çeyreklik büyümeyi
2,0 yüzde puan yukarı taşıdı. Büyümenin çoğu bileşeni büyük ölçüde pozitif
katkı sağlarken stok değişiminden gelen 3,4 yüzde puanlık negatif katkı çeyreklik
büyümeyi yüzde 1,1 seviyesine çekti.

Özel tüketimde yüksek artış
2025 yılının üçüncü çeyreğinde mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış rakamlara
göre özel tüketim geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yıllık yüzde 4,8 artarak
büyümeye 2,5 yüzde puan katkı yaptı. İkinci çeyrekte özel tüketim yıllık yüzde
4,4 büyümüştü (Tablo 1). Bir önceki çeyreğe göre ise özel tüketim yüzde 2,1
artarak çeyreklik büyümeye 1,1 yüzde puan katkıda bulundu. Birinci çeyrekten ikinci
çeyreğe özel tüketimde yüzde 1,5 azalma olmuştu (Tablo 2). Özel tüketimde
bu şiddetli dalgalanma dikkat çekici.

Yatırımlarda güçlü devam ediyor
2024 yılındaki büyüme değerlendirmelerinde görülen yatırımlardaki güçlü artış bu
çeyrekte de devam etti. Yatırımlar 2025'in üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde
11,7 artarak büyümeye 3,6 yüzde puan katkı yaptı (Tablo 1). Çeyreklik bazda ise
bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 4,0 yükselerek büyümeye 1,3 yüzde puan katkı
sağladı. İkini çeyrekte birinci çeyreğe kıyasla büyüme yüzde 3'tü.

Dış ticaret çeyreklik büyümeyi yukarı taşıyor
2025 yılının üçüncü çeyreğinde mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlara
bakıldığında ihracatın bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 2,9 arttığı, ithalatın
ise yüzde 4,4 azaldığı görülmektedir. Net ihracat çeyreklik bazda büyümeye 2,0
yüzde puan katkı sağlamıştır. Yıllık bazda ise ihracat yüzde 0,7 düşerken ithalatta
yüzde 4,3 artış olmuştur. Neticede dış ticaretin büyümeye katkısı yıllık
bazda eksi 1,8 yüzde puan oldu. Bu katkı bir önce çeyrekte eksi 1,8 yüzde puandı.

Kamu harcamalarında frene basıldığı görülüyor
2025 yılının üçüncü çeyreğinde mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış rakamlara
göre çeyreklik bazda kamu tüketiminde yüzde 1,3 artış yaşanırken büyümeye katkısı
0,2 yüzde puan oldu. Kamu harcamaları 2025'in üçüncü çeyreğinde yıllık artış
yüzde 0,8 ile sınırlı kaldığından büyümeye ancak 0,05 yüzde puan katkı sağladı.

Stoklardan yıllık büyümeye negatif katkı
Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış veriye göre stok değişimlerinin çeyreklik
büyümeye katkısı eksi 3,4 yüzde puan olarak gerçekleşti. Harcama kalemlerinin
katkılarının toplamı önemli ölçüde pozitif olduğundan çeyreklik yüzde 1,1'lık
büyümeye ulaşmak için stoklardaki değişimi 3,4 yüzde puanlık düşüş olarak hesaplıyoruz.
Bir önceki çeyrekte yıllık büyümeye yüzde 1,6 yüzde puan katkı yapan
stok değişimi bu çeyrekte büyümeyi aşağı çekti. Stok değişimlerinin yıllık büyümeye
katkısı eksi 0,7 yüzde puan oldu.

Büyümenin geleceği
2025 ikinci ve üçüncü çeyreklerden dikkat çekici olgu yatırımlardaki yüksek artışlardır.
Bu artışların önemli bir kısmının inşaat kesiminden kaynaklanması muhtemeldir.
İnşaat sektöründe çok yüksek bir büyüme yaşandığını biliyoruz. Bu sektörde
yüksek büyümenin bir süre daha devam edeceğini tahmin ediyoruz. Üçüncü çeyrekte
diğer dikkat çeken gelişme özel tüketimin önceki çeyrekteki azalmayı fazlasıyla
telafi etmesidir. Kerdi faizlerinde gevşeme ve bazı sektörlerde (kont ve
otomotiv gibi) yüzde 0 faiz kampanyalarının bur artışta etkili olduğu tahmin edilebilir.
Önümüzdeki dönemde özel tüketimde gelişmeler TCMB'nin para politikasını
ne kadar sıkılaştıracağına bağlı olacaktır. Net ihracatın negatif katkı yapması
olasıdır. Bu koşullarda büyümenin yüzde 4 civarında seyretmeye devam etmesi
muhtemeldir.


Önemli Not: Bu haberde ilişkili internet sitesine link bulunmaktadır.
Kullanıcılarımızın habere erişmek için Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -