Küresel Piyasalar
-----------------
ABD piyasaları, federal hükümetin kapanabileceğine ilişkin endişelere rağmen, teknoloji
sektöründeki güç ve yapay zeka büyümesine yönelik öne çıkan iyimserlikle
günü yükselişle tamamladı
Dün piyasalarda ne oldu
Bugün ne bekliyoruz?
ABD piyasaları, federal hükümetin kapanabileceğine ilişkin endişelere rağmen, teknoloji
sektöründeki güç ve yapay zeka büyümesine yönelik öne çıkan iyimserlikle
günü yükselişle tamamladı. Cumhuriyetçilerin hükümeti yedi hafta boyunca finanse
etmeyi amaçlayan tasarısı dün akşam Senato’da yeterli çoğunluğu sağlayamadı.
Tasarı, geçmesi için gereken en az 60 oyun altında kalarak 55’e karşı 45 oyla
reddedildi. Bu, tasarının Eylül ortasında reddedilmesinin ardından Senato’daki
ikinci oylamasıydı. Tasarı büyük ölçüde Demokratlar tarafından reddedildi. Yalnızca
Pensilvanya’dan Senatör John Fetterman, Nevada’dan Catherine Cortez Masto
ve Maine’den Angus King (Demokratlarla ittifak halinde olan bağımsız bir senatör)
tasarı lehine oy kullandı. Kentucky’den Senatör Rand Paul ise tek Cumhuriyetçi
muhalif oldu. ABD'de federal hükümet, yeni mali yıl başlamadan önce Kongre'nin
geçici bütçe tasarısını onaylayamaması nedeniyle, Türkiye saatiyle 07.00’de
kapandı. Gece boyunca devam eden görüşmelerde ABD Senatosu iki çelişkili finansman
önerisini reddederek, ABD federal hükümetin 2019’dan bu yana ilk kez kapanmasına
neden oldu. Trump, hükümetin kapanmasının işten çıkarmalara yol açabileceği
konusunda uyarıda bulunarak, bundan Demokratların sorumlu olacağını söyledi.
Dolayısıyla, şu aşamada hükümet kurumları zorunlu faaliyetler dışındaki tüm faaliyetlerini
durdurmak zorunda kalacak. Bu durum ülke genelinde çeşitli aksamalara
yol açabilir. Ayıca, Cuma günü açıklanması beklenen tarım dışı istihdam raporu
da dahil olmak üzere ekonomik verilerin yayınlanmasının askıya alınması bekleniyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Boston Fed Başkanı Susan Collins,
veriler gevşemeyi destekliyorsa, faiz oranlarını tekrar düşürmenin uygun
olabileceğini kaydetti. Enflasyon ve iş piyasası için daha kötü bir görünüm olasılığını
göz ardı edemeyeceğini vurgulayan Collins, bu yıl içinde biraz daha gevşeme
yapılabileceğini söyledi. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan ise enflasyonun
Fed’in %2 hedefine dönmesi için ABD işgücü piyasasının daha da soğuması gerektiğini
belirterek, ek faiz indirimleri konusunda aceleci davranılmaması gerektiği
konusunda uyarıda bulundu.
Makro veri tarafında, ABD'de S&P Cotality Case-Shiller Ulusal Konut Fiyat Endeksi,
Temmuz’da yıllık bazda %1,7 artarak konut fiyatlarının artış hızındaki yavaşlamanın
devam ettiğini gösterdi. ABD’de Conference Board Tüketici Güven Endeksi
verisi ise Eylül’de 94,2 ile piyasa beklentilerinin altına düştü. ABD'de JOLTS
açık iş sayısı, Ağustos’ta 7 milyon 227 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde
gerçekleşti.
Tahvil faizleri cephesinde 2 yıllık tahvil faizi %3,61, 10 yıllık tahvil faizi ise
%4,15 seviyesine yükseldi. Öte yandan, VIX endeksi ise 16,12’den 16,28 seviyesine
yükseldi.
ABD piyasaları pozitif seyir izledi. Nasdaq endeksi %0,30 artışla 22.660,01 seviyesinden
kapanırken, S&P 500 endeksi de %0,41 artışla 6.688,46, Dow Jones endeksi
ise %0,18 değer kazancı ile 46.397,89 puandan kapandı.
Asya-Pasifik piyasalarının ağırlıklı kapalı olduğu günde, karışık seyir izleniyor.
Nikkei endeksi %0,85 ile satıcılı seyir izlerken, KOSPI endeksi %0,87, Nifty
50 endeksi %0,27 ile alıcılı seyir izliyor. Çin’de Altın Hafta tatili nedeniyle
1–8 Ekim tarihleri arasında Şanghay ve Shenzhen borsaları kapalı olacak, Hong
Kong ise 1 ve 7 Ekim’de işleme kapalı kalacak. Öte yandan Japon şirketleri,
Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) son üç aylık Tankan anketinde enflasyon tahminlerini
değiştirmeyerek, tüketici fiyatlarının önümüzdeki yıl %2,4 artacağını öngördü.
Dolayısıyla, bu durum şirketlerin orta vadede fiyat artışının merkez bankasının
%2 hedefinin üzerinde kalmaya devam edeceğini beklediklerini gösteriyor.
Ayrıca, Japonya’da büyük üreticilerinin güven endeksi Eylül’de sona eren 3 ayda
hafif bir iyileşme gösterdi. Bu sonuç, Tokyo’daki politika yapıcıların bu ayın
sonlarında faiz artışlarına yeniden başlamaları için bir gerekçe oluşturuyor.
Çeyrek dönemlerde yapılan ve büyük üreticilerin iş güvenini ölçen ve yakından
takip edilen Tankan endeksi, Haziran ayındaki +13 seviyesirden Eylül ayında +14’e
yükseldi. Sonuç, piyasa beklentisi olan +15’in biraz altında olsa da, Japonya’nın
Temmuz ayında ABD ile ticaret anlaşması imzalamasının ardından şirketlerin
güveninin dirençli olduğunu gösteriyor.
ABD'de hükümetin kapanmasının ardından, ABD vadelileri bu sabah satıcılı seyir izliyor.
ABD’de hükümetin kapanması bazı ekonomik verilerin açıklanmasını askıya alabilir.
Normal şartlar altında bugün ABD tarafında, ADP İstihdam Değişimi, S&P İmalat
PMI (Final), ISM İmalat ve İnşaat Harcamaları verilerinin takip edilmesi bekleniyordu.
Fed Üyesi Logan'ın konuşması da bulunuyor. Euro Bölgesi’nde ise TÜFE ve
İmalat PMI verileri takip edilecek. Euro Bölgesi’nde Eylül ayı enflasyonunun
aylık %0,1 artışla yıllık %2,3’e yükselerek beş ayın zirvesine çıkması bekleniyor.
Çekirdek veriye ilişkin beklenti de yıllık bazda %2,3 artış görüleceği yönünde
bulunuyor. Enerji fiyatları ve hava yolu ücretlerindeki artışın etkisiyle manşet
veride gerçekleşmesi öngörülen bu yükseliş, AMB’nin yakın vadede yeni bir
faiz indirimi adımından uzak durmasını güçlendirebilir. Enflasyondaki artışın
büyük ölçüde geçici faktörlerden kaynaklandığı düşünülse de, manşet oranın yeniden
%2 hedefinin üzerine çıkması, AMB’nin 30 Ekim toplantısında faizleri sabit
tutma olasılığını artırıyor. Bu veri, toplantı öncesinde açıklanacak son enflasyon
göstergesi olacak. İmalat PMI final verinin ise Eylül’de 49,5 seviyesinde gerçekleşmesi
bekleniyor.
Gelecek gündemde neler var?
ABD’de hükümetin kapanması bazı ekonomik verilerin açıklanmasını geciktirebilir.
Euro Bölgesi’nde İşsizlik oranı verisi takibimizde olacak. Verinin Ağustos’ta
%6,2 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Yurt İçi Piyasalar
------------------
Güne temkinli başlangıç yapmasını beklediğimiz endeks, kritik teknik seviyelerde
tutunma çabası sergileyebilir
Dün piyasalarda ne oldu ?
BİST100 endeksi dün güne %0,07 artışla 11.055,77 puandan başlangıç yaptı. Açılışın
ardından gelen realizasyonlarla birlikte 10.943,54 seviyesine kadar gerileyen
endeks, günün kalanında 10.957,25 ile 11.006,26 seviyeleri arasında dalgalandı.
Endeks, kapanışa doğru gelen tepki alımlarıyla birlikte günü %0,33 azalışla
11.012,12 puandan tamamladı. Bankacılık endeksi %0,80 artış gösterirken, sanayi
endeksi %0,76 düşüş gerçekleştirdi. Günlük işlem hacmi ise 133,1 milyar TL seviyesinde
gerçekleşti.
TÜİK tarafından yayımlanan verilere göre, Ağustos ayında dış ticaret açığı geçen
yıl aynı aya göre %15,8 azalarak 4,2 milyar dolar oldu. Dış ticaret açığı Ocak-Ağustos
döneminde ise %9,7 artarak 60,14 milyar dolar olarak gerçekleşti. Günün
bir diğer öne çıkan verisi olan işsizlik oranı ise %8,5 seviyesinde açıklandı.
Önceki ayki veri %8,0’den %8,1’e revize edildi. 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde
işsiz sayısı Ağustos'ta bir önceki aya göre 168 bin kişi artarak 3.044 milyon
kişi oldu.
Bugün ne bekliyoruz ?
Güne temkinli başlangıç yapmasını beklediğimiz endeksin, kritik teknik seviyelerde
tutunma çabası sergileyebileceğini düşünüyoruz. BIST-100 endeksinde 11.000-10.900
bandının altına inilmesi durumunda kısa vadeli teknik görünümün bozulma riski
taşıdığını düşünüyoruz. 50 günlük ortalamanın da geçtiği bu bandın üzerinde
kalınmasını endeksin direnç kazanması adına oldukça önemli görüyoruz.
Yurt içinde bugün Eylül ayı İmalat PMI verilerini takip edeceğiz. İmalat PMI verisi
Ağustos ayında aylık bazda 1,4 puan artışla 47,3 seviyesinde gerçekleşmişti.
Gelecek gündemde neler var?
Yurt içinde, Cuma günü Eylül ayı enflasyon rakamlarını takip ediyor olacağız. Ekonomistlerin
Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) aylık medyan tahmin %2,50,
ortalama tahmin ise %2,48 artış yönünde gerçekleşti. ForInvest Haber'in 22
ekonomist ile düzenlediği ankete göre, Eylül ayı yıllık TÜFE verisi için medyan
tahmin %32,38, ortalama tahmin ise %32,32 artışa işaret etti. TÜFE'de aylık en
yüksek ve en düşük artış beklentileri sırasıyla %2,84 ve %2,10 şeklinde oluşurken,
yıllık tahminler ise %32,78 ila %31,91 bandında oluştu. Hatırlamak gerekirse,
Ağustos ayı TÜFE verisi, aylık %1,80 artış beklenirken, %2,06 olarak açıklanmış
ve yıllık enflasyon %33,52'e yükselmişti.
Tahvil ve Döviz Piyasaları
--------------------------
Küresel piyasalarda 3. çeyreğin son işlem gününde ABD federal bütçe tasarısı görüşmelerine
odaklanıldı. ABD Eylül ayı Chicago PMI verisi beklentilerin altında
40,6 olarak açıklandı. Gün içinde ABD 10 yıllık gösterge tahvil faizi 2 bp azalışla
%4,11, Almanya 10 yıllık gösterge tahvil faizi yataya yakın hareketle %2,70
seviyesinden işlem gördü.
Türkiye’nin 5 yıllık Dolar cinsi CDS risk primi yatay hareketle 257 bp’dan işlem
görürken, Ocak 2035 vadeli 10 yıllık Eurobond faizi 1 bp azalışla %6,74 seviyesine
geriledi.
Döviz tarafında, majör para birimleri ABD Dolar’ı karşısında değer kazandı. Dolar
Endeksi 97,721 seviyesine gerilerken, Euro / Dolar paritesi 1,1737 seviyesine
yükseldi. Dolar / TL spot kuru ise 41,58 seviyesinde işlem gördü.
Yurt içi tarafta TL tahvil piyasaları alıcılı seyir izledi. Temmuz 2027 vadeli 2
yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi 33 bp azalışla %39,52, 10 yıllık gösterge
tahvilin faizi ise 29 bp azalışla %31,39 seviyesinden işlem gördü. BİST Kesin
Alım Satım Pazarı’nda işlem hacmi 24,5 milyar TL’ye yükseldi
Hazine dün yeni üç aylık iç borçlanma programını açıkladı. Programa göre ekim ayında
263,6 milyarlık iç borç servisine karşılık 5 ihale ve 1 doğrudan satış ile
toplamda 290,1 milyar TL iç borçlanma hedefliyor.
Yurt İçi Haberler
-----------------
Ağustos ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre %15,8 azalarak
5 milyar 4 milyon dolardan 4 milyar 211 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı
karşılama oranı 2024 Ağustos ayında %81,5 iken, 2025 Ağustos ayında %83,8'e
yükseldi. Ocak-Ağustos döneminde dış ticaret açığı %9,7 artarak 54 milyar 813
milyon dolardan, 60 milyar 140 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama
oranı 2024 Ocak-Ağustos döneminde %75,7 iken, 2025 yılının aynı döneminde
%74,7'ye geriledi.
Türkiye'de Ağustos ayında işsizlik %8,5 olarak kaydedildi. Temmuz ayında işsizlik
oranı %8 olarak gerçekleşmişti. TÜİK verilerine göre, 15 ve daha yukarı yaştaki
kişilerde işsiz sayısı Ağustos ayında bir önceki aya göre 168 bin kişi artarak
3 milyon 44 bin kişi oldu. İşsizlik oranı erkeklerde %6,8 iken kadınlarda %11,6
olarak tahmin edildi. Temmuz ayı için daha önce açıklanan %8'lik işsizlik oranı
ise %8,1 olarak revize edildi.
Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE), 2025 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre
%2,47 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %34,48 artış, bir önceki yılın
aynı ayına göre %36,16 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %42,09 artış
gösterdi. Bir önceki yılın aynı ayına göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde
%28,91 artış, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde %36,51 artış, bilgi ve iletişim
hizmetlerinde %41,62 artış, gayrimenkul hizmetlerinde %49,24 artış, mesleki,
bilimsel ve teknik hizmetlerde %47,17 artış, idari ve destek hizmetlerde %41,54
artış gerçekleşti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 30 Haziran itibarıyla brüt ve net dış borç, Hazine garantili
dış borç ve kamu net borç ile Avrupa Birliği (AB) tanımlı genel yönetim
borç stoku verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye'nin brüt dış borç stoku 547,7
milyar dolar olarak gerçekleşirken stokun milli gelire oranı %37,2 oldu. Aynı
tarihte net dış borç stoku 295 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Stokun milli
gelire oranı %20 seviyesinde tespit edildi. Hazine garantili dış borç stoku
da 15,2 milyar dolar olarak hesaplandı. Kamu net borç stoku, bu dönemde 8 trilyon
932 milyar lira olarak kaydedildi. Stokun milli gelire oranı %17 olarak belirlendi.
AB tanımlı genel yönetim borç stoku 12 trilyon 647 milyar lira, bu rakamın
milli gelire oranı %24,1 oldu.
TÜRK-İŞ Konfederasyonu tarafından, çalışanların geçim koşullarını ortaya koymak
ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat değişikliğinin aile bütçesine yansımalarını
belirlemek amacıyla her ay, düzenli olarak yapılan araştırmanın 2025 Eylül ayı
sonucu yayımlandı. Buna göre açlık sınırı 27 bin 970 TL oldu. Yoksulluk sınırı
olan gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim,
sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının
toplam tutarı 91 bin 109 TL'ye yükseldi. Bekar bir çalışanın aylık yaşama
maliyeti 36 bin 305 TL oldu. Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin gıda
için yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre %3,17
oranında gerçekleşti. On iki aylık değişim oranı %41,05, yıllık ortalama artış
ise %40,95 oldu.
Yurt Dışı Haberler
------------------
Avrupa Merkez Bankası (AMB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Finlandiya Merkez Bankası Başkanı
Olli Rehn, Salı günü Helsinki’de düzenlenen bir para politikası konferansında
yaptığı açıklamada, euroyu güvenilir bir küresel istikrar çapası haline
gelmesi için AMB’nin cesur adımlar atması gerektiğini söyledi. Rehn’in bu sözleri,
Haziran ayında AMB Başkanı Christine Lagarde’ın ticaret savaşları ve artan
korumacılık ortamında euronun küresel rolünün pekiştirilmesi gerektiğini vurgulayan
açıklamalarını hatırlattı.
Japonya Merkez Bankası (BOJ), bu ayki para politikası toplantısından çıkan yorumların
özetinde, Ekim ayında harekete geçeceğine dair net bir ipucu vermeden, yakın
gelecekte faiz oranlarını yükseltmeye yönelik açık bir kapı bıraktı. 18-19
Eylül tarihli toplantının kısa tutanağına göre, dokuz yönetim kurulu üyesinden
biri Politika faiz oranını yeniden yükseltmeyi düşünmenin zamanı gelmiş olabilir
dedi. Özette yine de, ABD ekonomisindeki yavaşlamanın derecesi belirsizliğini
koruduğundan, bankanın şimdilik mevcut tutumunu sürdürmesi uygun olacaktır
denildi. Çoğunluğun daha fazla veri beklemeyi tercih etmesine rağmen, toplantı
özeti BOJ Başkanı Kazuo Ueda’nın yönetim kurulu üyeleri arasında, yüksek enflasyon
göz önüne alındığında, bir aşamada başka bir faiz artırımına ihtiyaç olduğu
yönünde genişleyen bir görüşe işaret ediyor. Bu karara iki üyenin muhalefeti,
piyasa oyuncuları arasında BOJ’un ekim ayında harekete geçeceği yönündeki beklentileri
artırdı, ancak özet, merkez bankasının gelecek ay faiz artıracağı konusunda
net bir ipucu içermedi.
Çin, fiyat anlaşmazlıkları nedeniyle BHP’nin demir cevheri yüklü tüm kargolarını
yasakladı. Çin’in küresel demir cevheri ticaretinde daha fazla söz sahibi olmak
amacıyla kurduğu China Mineral Resources Group (CMRG), bu hafta yerel alıcılardan
Avustralya merkezli BHP Group’tan dolar bazlı deniz aşırı sevkiyat satın almamaları
talimatını verdi. Karar, geçen haftanın sonlarından itibaren taraflar
arasında yapılan ancak sonuçsuz kalan birkaç toplantının ardından geldi.
ABD’li enerji devi Exxon Mobil, uzun vadeli yeniden yapılandırma planı kapsamında
küçük ofislerini bölgesel merkezlerde birleştirirken dünya çapında yaklaşık 2
bin çalışanını işten çıkarmayı planlıyor. Şirketin CEO’su Darren Woods, dün çalışanlara
gönderdiği mesajda bu istihdam kesintisinin Exxon’un küresel işgücünün
yaklaşık %3–4’üne denk geldiğini ve devam eden verimlilik adımlarının bir parçası
olduğunu söyledi. Exxon’un %70’ine sahip olduğu Calgary merkezli Imperial
Oil ise Pazartesi günü iş gücünün %20’sini azaltacağını duyurdu.
Şirket Haberleri
----------------
-Petkim (PETKM, Pozitif): Petkim STAR Rafineri lehine tesis edilen üst hakkı bedellerinin
güncel tarihli değerleme raporuna istinaden peşin alınmasına karar verdi.
Söz konusu işlemden kaynaklı olarak, bir kısmı 2014 bir kısmı 2018 yılından
itibaren geçerli olan 30'ar yıllık süreler için tesis edilmiş üst hakları kapsamında,
kalan sürelerin karşılığı olarak Şirkete tek seferlik toplam 6,1 milyar
TL'lik nakit girişi gerçekleşecek olup, üst hakkından kaynaklı gelir, gelir tablosunda
2044 ve 2048 yıllarına kadar yıllık olarak tahakkuk ettirilmeye devam
edilecektir.
-Link Bilgisayar (LINK, Pozitif): Şirket ile yurtiçinde IT sektöründe faaliyet gösteren
bir özel sektör kuruluşu arasında, bilişim altyapısı ve yazılım çözümleri
tedarikine yönelik olarak toplam KDV Dahil 123.896.617,28 TL tutarında satış
anlaşması yapıldı. Söz konusu sözleşmenin, 2025 yılı finansal performansına ve
yıl sonu hedeflerine olumlu katkı sağlamasının beklendiği belirtildi.
-Sasa Polyester (SASA, Negatif): Erdemoğlu Holding, SASA'da sahip olduğu SASA'nın
ödenmiş sermayesinin yaklaşık %3,3'ü temsil eden yaklaşık 1.450.000.000 adet
adi payın satışına başladığını duyurdu. İşlem, Türkiye içinde ve dışında yerleşik,
nitelikli kurumsal yatırımcılara yapılacak bir pay satışını içermekte olup,
pay başına fiyat da dahil olmak üzere nihai koşullar derhal başlayacak olan hızlandırılmış
talep toplama süreci sonunda belirleneceği belirtildi.
-Koza Altın (KOZAL, Pozitif): 11 Eylül 2025 tarihinde duyurduğu üzere, şirkete ait
İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, Bebek Mahallesi, 1259 ada, 132-133 parselde bulunan
gayrimenkulün satış ihalesi, açık teklif ve açık arttırma usulü ile gerçekleştirildi.
İhalede en yüksek teklif, KDV dahil 1.116.000.000 TL (Bir milyar
yüz on altı milyon Türk Lirası) olarak alındı. Yönetim Kurulu'nun onayının ardından,
tapu devri işlemlerinin en kısa sürede tamamlanacağı bildirildi.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı
kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy
yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında
imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.
Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve
getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan
bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar
doğurmayabilir.
Önemli Not: Bu haberde dosya eki bulunmaktadır. Kullanıcılarımızın dosyaya erişmek için
Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
