FAO Buğday pasına karşı bölgesel mücadelede bir dönüm noktasına ulaşıldı

CAC-Rust projesi, buğday pas hastalıklarıyla mücadelede bölgenin teknik kapasitesini
anlamlı şekilde güçlendirerek ardında kalıcı bir miras bırakmış oldu.

Buğdayın günlük beslenme ve kırsal geçim kaynakları açısından kritik öneme sahip
olduğu bölgede, dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi, buğday pas hastalıkları,
hastalığın şiddetine bağlı olarak, yüzde 70'e varan hasat kayıplarına yol açma
gücüne sahip. Bu sınır aşan ortak tehdit ile başa çıkmak amacıyla, Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Türkiye Cumhuriyeti'nin öncülük ettiği
ve güçlü bir işbirliği ağı tesis eden stratejik bir bölgesel girişimin kapanış
çalıştayı 2 Aralık tarihinde Ankara'da gerçekleştirildi.

Orta Asya ve Kafkasya'da buğday pas hastalıkları yönetimi ve dayanıklı çeşit ıslahına
yönelik bölgesel iş birliğinin ve ulusal kapasitelerin güçlendirilmesi (CAC-Rust)
projesi FAO- Türkiye Ortaklık Programları (FTPP) kapsamında uygulandı.
Bu girişimin bir araya getirdiği yedi faydalanıcı ülke olan Azerbaycan, Kazakistan,
Kırgızistan, Tacikistan, Türkiye, Türkmenistan ve Özbekistan hastalık sürveyansı
ve hastalık yönetimi yaklaşımlarını modernize etme olanağı buldu. Sürveyans
sistemlerinin, dayanıklılık ıslahının, bölgesel veri paylaşımının ve çiftçi
uygulamalarıyla hastalık yönetiminin güçlendirilmesini hedefleyen CAC-Rust
Projesi, Orta Asya ve Kafkasya'da buğday üretiminin güvence altına alınmasına ve
gıda güvenliğinin güçlendirilmesine önemli katkılarda bulundu.

Küresel güçlüklere karşı, gıda güvenliği için işbirliği
Kapanış çalıştayının açılışında konuşan FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül
Selışık projenin mevcut küresel bağlam ve FAO stratejileri içindeki yerine
değindi. FAO'nun yakın zaman önce yayımlanan Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin
Durumu (SOFI) raporunda çerçevesi çizildiği şekilde, dünyanın bugün çok boyutlu
güçlüklerle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Selışık açlığa son vermek için
bitki sağlığını temin etmenin temel öneme sahip olduğunun altını çizerek FTPP
kapsamında pekiştirilen iş birliğinin bölgede sürdürülebilir gıda üretimine anlamlı
katkılar sunduğunu not düştü.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)
Genel Müdür Yardımcısı Fatih Özdemir ise konuşmasında tarıma etki eden harici
baskılar üzerinde durdu. İklim değişikliği nedeniyle giderek artan kırılganlıklara
ve COVID-19 pandemisi ve Ukrayna'daki çatışma gibi uluslararası krizlerin
küresel buğday piyasalarında nasıl bozucu etki yarattığına dikkat çekti. TAGEM,
CIMMYT (Uluslararası Buğday ve Mısır Araştırma Merkezi) ve ICARDA'nın (Uluslararası
Kurak Alanlar Tarımsal Araştırma Merkezi) Türkiye'deki ortak bir iş birliği
girişimi olan Uluslararası Kış Buğdayı Geliştirme Programının (IWWIP) bölge
için ıslah edilmiş buğday çeşitlerinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığını
anımsatarak sözlerine devam eden Özdemir, sürveyans, bilgi paylaşımı ve
dayanıklı çeşit ıslahı için bu proje kapsamında tesis edilen teknik ağların ve
iş birliklerinin pas hastalığı yönetimi ve dayanıklılık açısından kritik araçlar
olduğunu belirtti ve söz konusu işbirliğinin proje kapandıktan sonra da sürdürülmesi
gerektiğini vurguladı.

Kalıcı bir teknik miras bırakıldı
Açılış oturumunun ardından söz alan, projenin Teknik Lideri ve FAO Tarım Uzmanı
Fazıl Düşünceli projenin sonuçları ve etkilerine dair kısa bir genel bakış sunarak
sürveyansın, veri paylaşımının ve kapasite geliştirmenin öneminin altını çizdi.
Ayrıca, İzmir'de bulunan ve ICARDA ve Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı
tarafından işletilen Bölgesel Tahıl Pas Araştırma Merkezinin (RCRRC) kritik
önemdeki katkılarına dikkat çekti. Düşünceli, CAC-Rust projesinin bir bitiş
değil, gelecek için atılan güçlü bir temel olduğunun üzerinde durdu.

Projenin kilit kazanımlarına ilişkin sunumda, CAC-Rust bölgesel ağının kurulması,
400'ün üzerinde uzmanın eğitim alması, altı ülke için ulusal buğday pası stratejisi
ve eylem planlarının hazırlanması ile bölge genelinde 200'ün üzerinde pas
numunesi üzerinde yapılan analizlerle sağlanan bilginin önemi vurgulandı.

Aynı oturumda CIMMYT-Türkiye tarafından düzenlenen faaliyetlerden öne çıkanlar bitki
ıslahı uzmanı Fehmi Kozveren tarafından sunuldu. Kozveren, buğday pas hastalıkları
konusunda İzmir'de verilen uzmanlık eğitiminin ve ülkelerdeki araştırma
enstitülerine yapılan teknik ziyaretlerin üzerinde durarak bu faaliyetlerin sürveyans,
dayanıklılık ıslahı ve entegre hastalık yönetimi konularında ulusal kapasiteleri
kayda değer düzeyde güçlendirdiğini ifade etti.

Etkinlik boyunca ülke temsilcileri, ulusal düzeyde yürütülen faaliyetleri, sağlanan
kazanımları, örnek iyi uygulamaları ve proje kapsamında çıkarılan dersleri
paylaştılar. Gelecekteki iş birliği olanakları FAO, Bakanlık, uluslararası araştırma
ortakları ve faydalanıcı ülkelerin katılımı ile özel bir tartışma oturumunda
ele alındı.

Kapanış çalıştayında son olarak, FAO-Türkiye Ortaklık Programları kapsamında inşa
edilen bölgesel işbirliğinin sürdürülmesi ve genişletilmesine yönelik ihtiyaç
ülke temsilcileri tarafından bir kez daha teyit edildi. Çalıştay, TAGEM Bitki
Sağlığı Araştırmaları Dairesi Başkanı Gökhan Kızılcı'nın tüm katılımcı ülkelere
ve etkinlikte yer alan katılımcılara teşekkürü ve ilgili iş birliklerinin sürdürülmesinde
Türkiye'nin katkılarına ilişkin vurgusu ile son buldu.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -