2026 bütçesi Faiz kıskacının ucunda- TEPAV

TEPAV, merkezi yönetim bütçesine ilişkin araştıma yayımladı.

Maliye ve Para Politikası Araştırmaları Merkezi Direktörü M. Coşkun Cangöz'ün değerlendirme
notunda öne çıkanlar şöyle:
2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda
1 Aralık tarihi itibarıyla kabul edilerek yasalaşma sürecindeki önemli bir aşamayı
geride bırakmıştır. Bütçenin TBMM’ye sunulduğu dönemde yapmış olduğum kısa
değerlendirmede ifade edildiği şekilde, 2026 bütçesi Orta Vadeli Program’ın (OVP)
makro çerçevesiyle büyük ölçüde uyumlu görünse de enflasyonla mücadele hedefleriyle
tam örtüşmeyen ve faiz harcamalarının baskın olduğu bir mali görünüm sunmaktadır.

Plan Bütçe Komisyonunda ele alındığı süre boyunca farklı kesimler tarafından bütçe
büyüklüklerine dair çeşitli değerlendirmeler yapılmış olsa da bütçe dokümanları
teknik yapıları gereği vatandaşların günlük gündeminde yeterince yer bulamamaktadır.
Ancak bütçenin toplumsal ilgi düzeyinin düşüklüğü, mali sürdürülebilirlik
ve enflasyon gibi kanallar üzerinden hane halkı üzerindeki doğrudan etkisini
ortadan kaldırmamaktadır. Dahası, toplanacak vergilerin büyüklüğü ve bu vergilerin
hangi kesimlerden tahsil edileceğine ilişkin çerçevenin bütçe kanunu ile
belirleniyor olması, aslında vatandaşın kendi bütçesini doğrudan ilgilendiren
bir durumdur.

Bütçeye gelir ve harcama dengesini rakamlara indirgemenin ötesinde daha geniş bir
bakış açısıyla bakmak farklı kesimlerin ne şekilde etkilendiğini değerlendirme
imkânı sağlayacaktır. Bu bağlamda 2026 bütçesini sadece mali büyüklükler üzerinden
değil, aynı zamanda mali sürdürülebilirlik, enflasyonist etkiler ve yeniden
dağıtım fonksiyonları açısından daha geniş bir perspektifle ele almak resmin
bütününü görmek açısından yararlı olacaktır.

I. Bütçe Dengesi ve 2026 Yılına İlişkin Mali Görünüm
2025 yılı bütçesi hazırlanırken GSYH’ye oranla yüzde 3,1 olarak hedeflenen bütçe
açığının, 2026 yılında yüzde 2,8’e gerilemesi öngörülmekteydi. Ancak yıl içerisinde
yaşanan ekonomik ve siyasi gelişmelerin etkisiyle, 2025 yılı bütçe açığı
tahmini yüzde 3,6’ya, 2026 hedefi ise yukarı yönlü bir revizyonla yüzde 3,5’e yükseltilmiştir.
Gelinen noktada 2026 bütçe teklifi, yapısal olarak 2025 bütçesinden önemli bir farklılaşma
göstermemektedir. 2025 yılı bütçesinde GSYH’ye oranla yüzde 20,8 olarak
hedeflenen faiz dışı harcamalar, 2026 yılında yüzde 21 seviyesinde öngörülmüş,
bütçe gelirlerinin de benzer şekilde yüzde 21 seviyesinde gerçekleşmesi planlanmıştır.
Bu projeksiyonlar neticesinde, her iki bütçe döneminde de faiz dışı
dengenin yüzde sıfır olması hedeflenmektedir.

Başlangıçta yüzde 2,8 olarak planlanan 2026 yılı bütçe açığının son OVP ile yüzde
3,5'e revize edilmesi ve yüzde 0,3 olan faiz dışı fazlanın sıfıra indirilmesi,
mali disiplin açısından 2026'dan önemli bir beklenti olmaması gerektiğine işaret
etmektedir. Nitekim, son 10 yıllık ortalamalar dikkate alındığında da yüzde
3,5'lik bütçe açığı hedefi, tarihsel ortalama olan yüzde 2,8 seviyesinin belirgin
şekilde üzerindedir.

2026 yılında faiz dışı dengede bir iyileşme öngörülmüş olsa da 10 yıllık ortalamalarla
karşılaştırıldığında faiz dışı harcamaların GSYH'ye oranla yüzde 0,7 puan,
bütçe gelirlerinin ise yüzde 1,1 puan artması beklenmektedir. Bu tablo, 2025'te
sağlanamayan faiz dışı dengenin 2026'da ancak gelir artışlarıyla sağlanmasının
hedeflendiğini göstermektedir. Bu bağlamda, 2026'da sadece faiz ödemeleri kadar
borçlanma öngörülmekte ve diğer harcamaların bütçe gelirleriyle karşılanması
planlanmaktadır.

Bütçe gelirlerinde öngörülen artış harcamalardan fazla olmasına rağmen bütçe açığı
ilk planlanan yüzde 2,8'lik seviyeden yüzde 3,5 seviyesine revize edilmiştir.
Bunun temel nedeni, faiz harcamalarındaki artıştır. Nitekim, 2026 yılında yüzde
3,5 olarak programlanan faiz giderlerinin GSYH'ye oranı on yıllık ortalamada
yüzde 2,4 seviyesindedir.

Son yıllarda sürekli olarak artış gösteren faiz giderleri bütçe içinde giderek daha
fazla yer tutmaktadır. Bu durum bütçe esnekliğinin de aynı oranda azalmasına
neden olmaktadır.

Raporun Tamamı:
https://tepav.s3.eu-west-1.amazonaws.com/upload/files/1765254039954-0.2026_butcesi_faiz_kskacnn_ucunda.pdf


Önemli Not: Bu haberde ilişkili internet sitesine link bulunmaktadır.
Kullanıcılarımızın habere erişmek için Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -