ASO Başkanı Ardıç Sanayisiz kalkınma olmaz, ama artık yazılımsız sanayi de olmaz
Ekonomi
ASO Başkanı Ardıç Sanayisiz kalkınma olmaz, ama artık yazılımsız sanayi de olmaz
Ankara Sanayi Odası'nın düzenlediği Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Yüzyılında Yazılımın
Sanayileşmesi Zirvesi, TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı, AK
Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakan Yardımcısı
Ömer Fatih Sayan, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Ömer
Abdullah Karagözoğlu ve sektör paydaşlarını bir araya getirdi. ASO Bilgisayar
Yazılım Sanayi Meslek Komitesi'nin koordinasyonunda, BTK Konferans Salonu'nda
gerçekleşen zirvede yazılım sektörü tüm yönleriyle ele alındı. Zirvenin açılış
konuşmasını yapan ASO Başkanı Seyit Ardıç, sanayide rekabetin, giderek makineye
yatırım yapan ile koda, veriye ve ürüne yatırım yapan arasındaki farkla belirlendiğini
vurgulayarak, Sanayisiz kalkınma olmaz, ama artık yazılımsız sanayi de
olmaz dedi.
Sanayinin dijital dönüşümüne yönelik çalışmalarını sürdüren Ankara Sanayi Odası,
yazılım sektörünün tüm paydaşlarını Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Yüzyılında
Yazılımın Sanayileşmesi Zirvesinde bir araya getirdi. ASO Bilgisayar Yazılım
Sanayi Meslek Komitesi'nin koordinasyonunda, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
(BTK) Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen ve ASO Başkanı Seyit Ardıç'ın
ev sahipliğinde gerçekleşen zirveye, TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı,
AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakan Yardımcısı
Ömer Fatih Sayan, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı Ömer
Abdullah Karagözoğlu, TÜRKSAT Başkanı Prof. Dr. Kemal Yüksek, ASO Bilgisayar Yazılım
Sanayi Meslek Komitesi Başkanı Nuray Başar, ASO 1. OSB Başkanı Serdar Tütek,
Ostim OSB Başkanı Orhan Aydın, ASO Yönetim Kurulu Üyeleri, kamu ve özel sektör
temsilcileri, sanayiciler, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
ARDIÇ: DİJİTALLEŞME, SANAYİ SEKTÖRÜNÜN İŞ MODELİNİ KÖKTEN DEĞİŞTİREN YAPIYA DÖNÜŞTÜ
Zirvenin açılış konuşmasını yapan ASO Başkanı Seyit Ardıç, son yıllarda teknolojik
gelişmelerin doğrusal çizgide ilerleyen bir süreç olmaktan çıktığını söyledi.
Dijitalleşme, yapay zekâ, otomasyon, nesnelerin internetinin birbirini besleyen,
çarpan etkisi yaratan bir yapı içinde ilerlediğini dile getiren Başkan Ardıç,
bu tablonun sanayi sektörü için artık sadece bir verimlilik artışı fırsatı değil,
iş modelini, rekabet bileşenlerini ve değer zincirindeki etkileşimini kökten
dönüştüren bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.
Mekanik, elektronik, yazılım ve veri analitiğinin artık iç içe geçtiğini anlatan
Başkan Ardıç, Bugün sanayide kullandığımız üretim hatları, sadece çalışan tezgâhlardan
ibaret değil, sensörlerle veri toplayan, uzaktan izlenebilen ve yazılımla
güncellenebilen akıllı sistemler haline geldi. Bu da klasik makine parkına
sahip olmanın tek başına rekabet avantajı olmaktan çıkması anlamına geliyor. Makinelerin
kullanım ölçeği, girdi ve enerji ihtiyacı, işgücü makine etkileşimi,
atıkların sürdürebilirlik çerçevesinde yönetimi gibi birçok yerleşik yapının etkin
birleşimi gerekiyor artık dedi.
Yapay zekâ, robotik teknolojiler ve nesnelerin interneti ile dördüncü sanayi devriminin
tam ortasında bulunulduğunun altını çizen Başkan Ardıç, her sanayi devriminin
kendi içinde yıkıcı sonuçlar ürettiğini ancak üretim süreçlerinin asli taşıyıcı
altyapısı haline gelen yazılımın bu kez etkisinin bugüne kadarki tüm dönüşümleri
gölgede bırakacak ölçüde olduğunu vurguladı.
ARDIÇ: SANAYİDE YENİ BİR PARADİGMA İNŞA EDİLİYOR
Nesnelerin interneti ile her noktadan veri toplandığını ve bu verilerin yapay zekâ
ile anlamlandırılıp akıllandırıldığını anlatan Başkan Ardıç, şunları kaydetti:
Üretim zincirinin her aşaması dijitalleşiyor, karanlık fabrikalar yaygınlaşıyor,
robotik teknolojiler emeğin niteliğini kökten değiştiriyor, akıllı üretim sistemleriyle
sanayide yeni bir paradigma inşa ediliyor. Bu süreç, yalnızca teknolojiyi
değil, iş yapma biçimlerini, rekabet kurallarını ve değer zincirinin tamamını
yeniden şekillendiriyor. Geleneksel imalat sanayii, yerini bilişim teknolojileriyle
iç içe geçmiş, yazılım tarafından koordine edilen entegre üretim sistemlerine
bırakıyor.
Dijital dönüşümün merkezinde artık yazılımın kendisinin bulunduğunu dile getiren
Başkan Ardıç, Yazılım, yalnızca makinelerin etkin ve koordineli çalışmasına destek
olan unsuru olmaktan çıkıyor, başlı başına ürünleşen, ihracatı ve markası
olan yeni bir sanayi koluna dönüşüyor. Bugün konuştuğumuz şey sadece sanayinin
dijitalleşmesi değil, aynı zamanda yazılımın da sanayileşmesi, yani yazılımı ölçeklenebilir,
sürdürülebilir, yüksek katma değerli ve küresel pazarlarda rekabet
eden bir üretim alanına dönüştürme meselesidir diye konuştu.
ARDIÇ: SANAYİLEŞEN SADECE FİZİKSEL ÜRETİM DEĞİL, ÜRETİMİN KENDİSİ YAZILIM ÜZERİNDEN
YENİDEN İNŞA EDİLİYOR
Küresel verilerin bu dönüşümün boyutunu net biçimde gösterdiğini anlatan Başkan
Ardıç, Dünya yazılım pazarı 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 731 milyar dolar seviyesinde.
2030'a kadar 1,4 trilyon doların üzerine çıkması bekleniyor. Bunun içinde
özellikle endüstriyel yazılım pazarı 2024'te 160 milyar doları aşmış durumda
ve yıllık yaklaşık %12-13 bandında büyüyor. Yani sanayileşen sadece fiziksel
üretim değil, üretimin kendisi yazılım üzerinden yeniden inşa ediliyor bilgisini
paylaştı.
ARDIÇ: PROJE BAZLI İŞ YAPMAKTAN ÇIKIP, ÖLÇEKLENEBİLİR ÜRÜNLER VE KÜRESEL MARKALAR
YARATMAK ZORUNDAYIZ
Avrupa'da 10 milyondan fazla kişinin, toplam istihdamın yaklaşık %5'inin artık bilgi
teknolojileri uzmanı olarak çalıştığını, bu oranın son 10 yılda iki katına
çıktığını vurgulayan Başkan Ardıç, bazı ülkelerde, Finlandiya'da, işgücünün %7,5'inden
fazlasının bilişim profesyoneli olduğunu söyledi.
Söz konusu tabloya dair değerlendirmelerde bulunan Başkan Ardıç, şu ifadeleri kullandı:
Sanayide rekabet, giderek makineye yatırım yapan ile koda, veriye ve ürüne yatırım
yapan arasındaki farkla belirleniyor. Ülkemizin potansiyel ise yüksek, ancak
ölçek hâlâ sınırlı. Bilgi ve iletişim teknolojileri pazarımız 2024 yılında Türk
lirası bazında bir önceki yıla kıyasla yüzde 53 oranında büyüyerek 1 trilyon
203,5 milyar liraya ulaştı. Sektörün gayrisafi yurtiçi hasılamızdaki payı %2,8'e,
toplam ihracatımızdaki payı ise %1,3'e çıkmış durumda. Bu performans kıymetli,
ancak küresel ligde hâlâ başlangıç çizgisindeyiz. Küresel pazardan aldığımız
pay binde 7 civarında. Hizmet ihracatımız içinde bilgi teknolojileri hizmetlerinin
payı %4,2 düzeyinde. Oysa bazı ülkelerde, örneğin İrlanda'da bilgisayar hizmetleri
tek başına hizmet ihracatının %50'sinden fazlasını oluşturuyor. Doğru
yönde ilerliyoruz ama hızımız küresel rekabet için yeterli değil. Özellikle yazılımda,
proje bazlı iş yapmaktan çıkıp, ölçeklenebilir ürünler ve küresel markalar
yaratmak zorundayız.
ARDIÇ: ŞİRKETLERİMİZ ÜRÜN YÖNETİMİNİ AYRI VE STRATEJİK BİR YETKİNLİK OLARAK İNŞA
ETMELİ
Ülkede yazılım ekosisteminin son yıllarda güçlü bir start-up dinamizmine ulaştığını
dile getiren Başkan Ardıç, girişimcilerin oyun, fintech, bulut tabanlı yazılım
dağıtım modeli gibi pek çok alanda dikkat çekici girişimler ortaya koyduklarını,
küresel ölçekte ses getiren başarı hikâyeleri yazdıklarını belirtti.
Bu tabloya eşlik eden yapısal bir sorun olduğunu ve bunun proje zenginliği, ürün
fakirliği olduğunu belirten Başkan Ardıç, şunları kaydetti:
Müşteri ihtiyaçları büyük ölçüde özelleştirilmiş projelere dönüşüyor, fakat ortaya
ölçeklenebilir, markalaşabilen, küresel pazarlara açılabilen ürünler yeterince
çıkmıyor. Bu fotoğrafı değiştirmek zorundayız. Bunun için, şirketlerimizin
kendi içlerinde ürün yönetimini ayrı ve stratejik bir yetkinlik olarak inşa etmeleri
gerekiyor. Müşteri talebinin proje formatına dönüşmesi yerine, bu talebin
mümkün olduğunca standart ürünlerin evrimini besleyen bir girdiye dönüşmesini
sağlamalıyız. Ar-Ge teşviklerimizi de yalnızca yeni yazılım geliştirmeyi destekleyen
mekanizmalar olarak değil, ürün yol haritası, küresel ölçeklenme, kullanıcı
deneyimi ve lisanslama modelleri gibi alanları da kapsayacak şekilde yeniden
tasarlamamız önem taşıyor.
ARDIÇ: SANAYİNİN YEŞİL DÖNÜŞÜMÜ GÜÇLÜ YAZILIM ALTYAPILARI OLMADAN YÖNETİLEMİYOR
Yazılımda markalaşma ve sürdürülebilirlik tartışmalarının daha geniş bir çerçeveye
oturtulmasının önemini vurgulayan Başkan Ardıç, bugün sürdürülebilirlik denildiğinde,
yazılım tarafında konu çoğu zaman enerji verimli veri merkezleri ya da
yeşil kodlama ile sınırlı kaldığını, bunların önemli olmasına karşın resmin yalnızca
bundan ibaret olmadığını söyledi.
Yazılım ürünlerinin öngörülebilir güncelleme politikalarına sahip olması, uzun vadeli
destek, güvenlik ve veri yönetimi taahhütleriyle müşterisine güven veren
bir yapıda kurgulanması gerektiğini dile getiren Başkan Ardıç, şu değerlendirmede
bulundu:
Bu çerçevede, sanayimizin yeşil dönüşümü yazılımın stratejik rolünü çok daha görünür
kılıyor. Enerji verimliliği optimizasyonundan karbon ayak izi hesaplamalarına,
atık-su yönetimi izleme altyapısından sürdürülebilir tedarik zinciri doğrulamalarına
kadar pek çok süreç artık güçlü yazılım altyapıları olmadan yönetilemiyor.
Yeşil dönüşüm ile yazılımın ilişkisini, rüzgâr ile yelken arasındaki ilişki
gibi düşünebiliriz: Rüzgâr olmadan yelken ilerleyemez, fakat yelken olmadan
da rüzgârın gücü bir yön bulamaz. Aynı şekilde sürdürülebilirlik hedeflerimiz
yazılım olmadan hız kazanamaz, yazılım da bu dönüşümün stratejik rotasına bağlanmadan
gerçek bir etki üretemez. Bu nedenle sanayi kuruluşlarımızla yazılım firmalarımızın
dijital ikiz uygulamaları, enerji ve karbon yönetim platformları,
çevresel veri paylaşımı ve sürdürülebilir üretim planlaması gibi alanlarda çok
daha yakın, sürekli ve sistematik bir iş birliği kurması kritik önem taşımaktadır.
Küresel ölçekte başarılı yazılım markalarına bakıldığında bu markaların sadece iyi
kod yazarak değil, net bir değer önerisi, güçlü bir güven algısı ve tutarlı
bir kullanıcı deneyimiyle inşa edildiğini anlatan Başkan Ardıç, Eğer bu birikimi
yazılımla bütünleştirebilirsek, akıllı makinelerden endüstriyel nesnelerin interneti
çözümlerine, enerji yönetim sistemlerinden tedarik zinciri yazılımlarına
kadar pek çok alanda 'Made in Türkiye' etiketini gururla taşıyan yazılım ürünleri
ortaya çıkarabiliriz dedi.
ARDIÇ: FİRMALAR, YAZILIMI STRATEJİK BİR YATIRIM KALEMİ OLARAK GÖRMELİ
Yazılımın sanayileşmesi, sadece firmaların kendi performanslarıyla açıklanabilecek
bir konu olmadığını, kurumsal kapasite, ekosistem ve politika bileşimini aynı
anda ele alınması gereken bir süreç olduğunu kaydeden Başkan Ardıç, şunları kaydetti:
Ar-Ge merkezleri ve teknoparklardaki yazılım şirketlerimizin, organize sanayi bölgelerindeki
imalat firmalarımızla daha sistematik biçimde buluşturulması gerekiyor.
Eşleştirme programlarıyla, sanayicimizin sahadaki somut ihtiyaçları ile
yazılım firmalarımızın yetkinlikleri arasında köprüler kurmalıyız. Sanayi firmalarımızın
da artık makine yatırımı kadar yazılım ve veriyi de stratejik bir yatırım
kalemi olarak görmesi şart. Yazılım odaklı ihtisas teknoparkları, sanayi yazılımlarına
dönük test, sertifikasyon, siber güvenlik ve uyum merkezleri, bu alanda
çarpan etkisi yaratacak kritik unsurlar. Kamu alımlarında, yerli yazılım
ürünlerine ölçeklenebilir ve öngörülebilir talep sağlayacak çerçeveler tasarlarsak,
sadece firmalarımızı değil, tüm ekosistemi besleyen bir dinamizm üretmiş oluruz.
Yüksek teknoloji ve yazılımda öne çıkan ülkelerin ortak noktasının net hedeflere
dayalı, uzun vadeli Ar-Ge ve inovasyon politikalarına sahip olmaları olduğunu
anlatan Başkan Ardıç, OECD'de Ar-Ge yoğunluğu milli gelirin yüzde 3'ünün üzerine
çıkan ülke sayısı oldukça sınırlı ve bunların önemli bir kısmı yazılım ve dijital
teknolojilerde de ön sıralarda yer alıyor. Türkiye, milli gelirde yüzde 1,49
bandını aşmış olan Ar-Ge oranını, orta vadede yazılım ve dijital teknolojilere
özel önceliklerle daha da yukarı taşımak zorunda. diye konuştu.
ARDIÇ: ÜYELERİMİZİ YAZILIM FİRMALARIYLA EŞLEŞTİREREK GÜÇLENDİRMEYİ HEDEFLİYORUZ
Ankara Sanayi Odası olarak sürecin izleyicisi değil, aktif paydaşı olmak istediklerini
dile getiren Başkan Ardıç, Üyelerimizin dijital ve yeşil dönüşüm yol haritalarına,
yazılımı merkezine alan programlarla katkı sunmayı, yazılım firmalarıyla
sanayicileri buluşturan eşleştirme ve kümelenme girişimlerini güçlendirmeyi
hedefliyoruz dedi.
Sanayi bölgesi içinde faaliyet gösteren ASO Teknoparkında teknoloji ve dijital girişimcilerle
sanayicilerin etkileşimini sağladıklarını anlatan Başkan Ardıç, şunları
kaydetti:
Ortak enerji ve sinerjinin yaratacağı katma değer için bir arayüz oluyoruz. Ayrıca,
ortak olduğumuz GARAJX Teknoloji Geliştirme Merkezi ile de yeni start-up'larımızın
ve kuluçkalarımızın teknoloji yolculuğuna hazırlanmalarına ve yenilikçi
yaklaşımla üretim ekosistemine katkı vermelerine yardımcı oluyoruz. Katma değerli
yazılım çıktısının temel bileşeni olan ürün yöneticisi, veri bilimci, yazılım
mimarı ve siber güvenlik uzmanı yetiştiren programları desteklemeyi de önceliklerimiz
arasına alıyoruz. Bugün geldiğimiz noktada hepimiz biliyoruz ki: Sanayisiz
kalkınma olmaz, ama artık yazılımsız sanayi de olmaz.
DÖNMEZ: GÜÇLÜ YANLARIMIZI YAZILIMLA BİRLEŞTİRİRSEK ÇOK ÖNEMLİ KONUMA GELEBİLİRİZ
TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez de TBMM'de araştırma komisyonu
kurulduğunda yapay zeka konusunda 100'den fazla kurumu dinlediklerini,
bunun faydaları ve risklerini analiz etmeye çalıştıklarını anlattı.
Yapay zeka konusunda bazı tedbirlerin ilk elden alınması ve ikincil düzeyde
regülasyonların da günün şartlarına göre esnek ve dinamik şekilde ortaya konmasının
önemine işaret eden Dönmez, Türkiye'de Yapay Zeka Strateji Belgesi kapsamında
bazı tematik konuların belirlendiğini anımsattı.
Bunlar arasında eğitim, sağlık, fintek, tarım, enerji, sürdürülebilirlik ve hukuk
gibi başlıkların olduğunu bildiren Dönmez, şunları kaydetti:
Bu işin ham maddesi güvenilir veri. Güçlü yanlarımızı yazılımla birleştirirsek
çok önemli konuma gelebiliriz. Gerek donanım gerek yazılımda milyar dolarlık yatırım
yapılıyor. AB ülkeleri tek başına ABD ile rekabet edemeyeceğini anladığı
için birlik olarak fonlar arıyor. Türkiye olarak bizim de bu tip işbirliği fırsatlarını
kaçırmamamız gerekiyor. Özellikle donanım tarafı ciddi paralar harcamanızı
gerektiriyor. Bazı ürünlerin alımında da yaptırımlarla karşılaşma ihtimaliniz
var. Teknolojinin tekelleştiği dönemde savunma sanayisinde yaşadığımız gibi
ambargolarla karşı karşıya kalabiliriz, bunlara hazırlıklı olmalıyız.
SAYAN: KATMA DEĞERLİ ÜRETİMİN YOLU YAZILIMDAN GEÇİYOR
Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan da ekonomide katma değerli
üretimin yolunun yazılımdan geçtiğini belirterek, Doğru adımları atmaya devam
ettiğimiz sürece, hiç şüphesiz Türkiye'nin yeni kalkınma lokomotiflerinden biri
yazılım sanayisi olacak. Bu yolculuk ancak birlikte yüründüğünde güçlü bir sonuç
doğuracaktır dedi.
Yazılımın yeni dünyanın alfabesi olduğunu bildiren Sayan, Yazılım artık bir zanaat
değil, bir endüstri. Nasıl sanayide kalite standartları varsa, yazılımda
da kodlama kuralları, güvenlik protokolleri ve test süreçleri standartlaşıyor.
Nasıl fabrikalarda makineler üretimi hızlandırıyorsa, yazılımda da otomasyon araçları
kod yazmaktan test etmeye kadar tüm süreci hızlandırıyor. Nasıl parçalar
bir araya gelip ürün oluşturuyorsa, yazılımda da modüller lego gibi tekrar tekrar
kullanılabiliyor. Eskiden aylar süren işler, bugün günler içinde tamamlanabiliyor.
Artık bankacılıktan ulaşıma, sağlıktan savunmaya kadar hayatımızın her
kritik alanı yazılımla yönetiliyor. Yazılım ne kadar endüstrileşirse, biz o kadar
güvenilir bir dijital dünyaya kavuşuyoruz. diye konuştu.
KARAGÖZOĞLU: HİZMETLER SEKTÖRÜNDE YAZILIM VE BİLİŞİM GİDEREK GÜÇLENİYOR
BTK Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu da dünyanın artık veriyle beslenen, yazılımla
yönetilen bir ekosistemde ilerlediğini, Ankara'nın da savunma sanayisinin,
yüksek teknolojinin, yazılım girişimlerinin, teknoparkların, AR-GE merkezlerinin
yoğunlaştığı merkez haline geldiğini söyledi.
Türkiye ekonomisinde GSYH'nin yaklaşık yüzde 55'ini oluşturan hizmetler sektörü
içinde yazılım ve bilişimin giderek güçlendiğini dile getiren Karagözoğlu, şöyle
devam etti:
Sektör, 2025 yılı için ihracat hedefini 15 milyar dolara çıkarmış durumda. Hizmet
İhracatçıları Birliğinin strateji planına göre telekomünikasyon alanında 2,5
milyar dolar, yazılımda 2 milyar dolar, oyun sektöründe 5 milyar dolar, finansal
teknolojilerde 2,5 milyar dolar ve savunma sanayisinde yılda 2,5 milyar dolar
ihracat hedefleniyor. Bu büyüme istihdama da yansıyor. Bilgi ve iletişim sektöründe
çalışan sayısı, 2024'te yüzde 5 artarak 246 bin kişiye yükseldi.
ASO 35 No'lu Bilgisayar Yazılım Sanayi Meslek Komitesi Başkanı Nuray Başar ise Türkiye'de
sanayinin teknolojiyle anılması için çalıştıklarını söyledi.
Başar, BTK Akademi ile işbirliği içinde hem öğrencilere hem de eğitimcilere yapay
zeka alanında eğitim verdiklerini anlattı. Sektördeki sorunlara da işaret eden
Başar, bu alanda donanımlı gençler yetiştirmenin öncelikli olduğunu kaydetti.
Açılış konuşmalarından sonra, yazılım ve haberleşme alanında çalışma yürüten firmalara
da ödülleri verildi. Bu kapsamda, 2023-2024 döneminde patent sayısını en
fazla artıran firma ödülü ULAK Haberleşmeye, ihracat değerini en çok artıran
firma ödülü Aydın Yazılıma, en fazla kadın istihdamı sağlayan firma ödülü Akgün
Yazılıma takdim verildi.
Zirve daha sonra Ürünleşme ve Ürün Yönetimi, Markalaşma ve Sürdürülebilirlik ile
Yazılımın Sanayileşmesinde Gelecek başlıklı panellerle devam etti.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -