ABD’de federal hükümet kapandı
ABD kanunlarına göre Kongre, her yıl 1 Ekim'de başlayıp 30 Eylül'de sona eren mali
yılın tümüne ilişkin bütçeyi zamanında onaylayamazsa bu gerçekleşene kadar geçen
sürenin geçici bütçelerle kapatılması gerekiyor. Bütçenin onaylanamadığı dönemlerde
harcama yetkisini kaybeden federal hükümet, temel hizmetler dışındaki
tüm faaliyetlerine ara vermek zorunda kalıyor. ABD'de bütçe görüşmelerinin sonuçsuz
kalması ve Cumhuriyetçi ile Demokrat senatörler arasında anlaşmaya varılamaması
neticesinde salı gecesine kadar yeni bütçe çıkarılamadı. Demokrat senatörlerin
sağlık harcamaları ve Obamacare sübvansiyonları konusunda taleplerinin karşılanmaması
üzerinde geçici bütçe paketini engellemesi sonucunda ABD hükümeti,
1 Ekim Çarşamba günü itibarıyla kapandı. Salı akşamı yapılan son oylamada Cumhuriyetçiler,
Demokratların engelini aşmak için gerekli olan 60 oyu bulamadı ve
tasarı 45'e karşı 55 oyla reddedildi. Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk döneminde
2018-2019 yılları arasında yaşanan ve beş hafta süren kapanmadan bu yana
ilk kapanma oldu. Trump oylama öncesinde yaptığı açıklamada kapanma halinde çok
sayıda federal çalışanın kalıcı olarak işten çıkarılabileceğini ifade etti. Demokratlar,
Obamacare prim desteğinin devam etmesini, Medicaid kesintilerinin geri
alınmasını ve Trump'ın Kongre tarafından onaylanmış fonları tek taraflı engellemesini
önleyecek düzenlemeler talep ediyor. Cumhuriyetçiler ise bu talepleri
reddederken, Demokratların hükümetin kapanması riskini sağlık harcamalarında taviz
koparmak için kullanmakla suçluyor. ABD Başkanı Donald Trump, hükümetin kapanmasının
devam etmesi halinde federal çalışanların işten çıkarılabileceğini ve
bazı projelerin kalıcı olarak iptal edilebileceğini açıkladı. Trump, sorumluluğu
ise Kongre'deki Demokratlara yükledi. Geçen hafta yaşanan kapanmanın piyasalar
üzerinde önemli bir etkisi olmadı. Piyasalarda yapay zekâ ve teknoloji rallisi
hisse piyasalarını desteklemeye devam ederken, Fed'in faiz indirimlerini sürdüreceğine
dair beklentiler de korunuyor. Şu an için ABD'de kapanmanın piyasalar
üzerinde anlamlı bir etkisi olmasa da bu sürecin uzaması ve olumsuz etkilerinin
artış kaydetmesi risk iştahını baskılayarak ABD piyasaları başta olmak üzere
küresel hisse piyasalarında satışların yaşanmasına neden olabilir. Bu nedenle
federal hükümet kapanması ve bütçe krizi önümüzdeki süreçte yakından izlenecektir.
ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), federal hükümetin kapanmasının olası etkilerine
ilişkin değerlendirmesini yayımladı. Hükümetin kapanmasının ekonomiye etkilerinin
süresine ve kapsamına bağlı olduğu vurgulanan analizde, Ocak 2019'da sona eren
5 haftalık kısmi kapanma sırasında, 2018'in son çeyreği ile 2019'un ilk çeyreğinde
reel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'da (GSYH) yaklaşık 3 milyar dolarlık kalıcı
kayıp yaşandığı ve bunun yıllık GSYH'sinin yaklaşık yüzde 0,02'sine denk geldiği
belirtildi. Ekonomik Danışmanlar Konseyi'nin hazırladığı dört sayfalık analizde
ise hükümet kapanmasının ABD ekonomisine haftada 15 milyar dolarlık zarar
vereceğini öngörüyor. Bir ay sürecek krizin ise 43 bin kişiyi daha işsiz bırakabileceği
tahmin ediliyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings,
ABD'de federal hükümetin kapanmasının, ülkenin kredi notu üzerinde kısa
vadede bir etkisi olmayacağını ancak uzun süredir devam eden politika üretimindeki
zayıflıkları gösterdiğini bildirdi. Diğer bir kredi derecelendirme kuruluşu
S&P Global de hükümetin kapanmasının ABD'de büyümesine hafif bir darbe vuracağını
ve ekonomik belirsizliği artırdığını bildirdi.
ABD'de istihdam tarafındaki zayıflık sürüyor ancak
ABD'de her ayın ilk haftası istihdam verilerini takip ettiğimiz ve veri akışı yönünden
kritik bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Geçen hafta çarşamba günü
açıklanan ADP özel sektör istihdam değişimi eylül ayında piyasadaki 50 bin kişilik
artış beklentisine karşın 32 bin kişi azaldı. Yaşanan bu düşüş Mart 2023'ten
bu yana kaydedilen en yüksek istihdam kaybı oldu. Özel sektör istihdamına dair
ağustos ayı verileri ise 54 bin kişilik artıştan 3 bin kişilik azalışa doğru
aşağı yönlü revize edildi. Zayıf gelen bu veri sonrasında Fed'e yönelik faiz indirim
beklentileri yeniden güç kazandı. Normal şartlarda haftanın devam eden bölümünde
perşembe günü haftalık işsizlik başvuruları ile cuma günü kritik ve Fed
için yol gösterici bir veri olan tarım dışı istihdam rakamları alacaktık. Ancak
ABD'de hükümet kapanması dolayısıyla perşembe ve cuma günkü istihdam verileri
açıklanamadı. Son aylarda istihdam tarafında gözlenen zayıflama nedeniyle Fed'in
ekim ve aralık toplantılarında 25'şer baz puanlık faiz indirimlerine devam
edeceği öngörülüyor. Hatırlanacak olursa, son dönemdeki yazılarımızda Fed'in belirli
bir patikada hareket etmeyeceğini vurguladığını ve veri odaklı bir yaklaşımla
hareket edeceklerini, bu nedenle de başta enflasyon ve istihdam verileri olmak
üzere ekonomik verilerin Fed'in faiz kararları üzerinde ana belirleyici olacağını
belirtiyoruz. Hükümetin kapanması dolayısıyla önemli ekonomik verilerin
açıklanamaması ve bu kapalılık halinin uzun süre devam etmesi, Fed'in para politikası
görünümdeki belirsizlikleri artıracak ve önemli verilerin yokluğunda faiz
adımlarının atılmasını oldukça güçleşecektir. ABD'deki hükümet kapanmasının
uzaması ilk paragrafta vurguladığımız üzere ekonomik maliyetler ve olumsuzlukların
yanında önemli verilerin açıklanamaması nedeniyle Fed'e yönelik belirsizlikleri
ve para politikasının etkinliğini de olumsuz etkileyecektir. Bu nedenle ABD'de
bütçe sorunu çözülemez ve bu taraftaki sıkıntılar uzun bir sürece yayılacak
olursa riskli varlıklarda satış baskısının derinleşme ihtimali günbegün artış
kaydedecektir. Önemli verilerin yokluğunda Fed'in işi de oldukça zorlaşacaktır
Yurt içinde enflasyon beklentileri aştı
Geçen hafta yurt içindeki en önemli veri akışını 3 Ekim Cuma günü açıklanan enflasyon
rakamları oluşturdu. Eylül ayında TÜFE enflasyonu %2,50'lik medyan beklenti
ve bizim %2,65'lik tahminimizin oldukça üzerinde %3,23 olarak gerçekleşti. Bu
sonuçla, yıllık TÜFE enflasyonu da %33,0'ten %33,3'e yükseldi. Böylece yıllık
TÜFE enflasyonunun Mayıs 2024'te gördüğü %75,5 zirvesinden başladığı düşüş süreci
de bu ay sekteye uğramış oldu. Çekirdek TÜFE enflasyonu (C grubu) %3,2 olarak
gerçekleşerek (Eylül2024: %3,6) yıllık bazda %33,0'ten %32,5'e geriledi. Yurtiçi
ÜFE enflasyonu aylık %2,52 seviyesinde gerçekleşerek (Eylül 2024: %1,37) yıllık
bazda %25,2'den %26,6'ya yükseldi. Hatırlatmak gerekirse, Yİ-ÜFE enflasyonu
Nisan'da %22,5 seviyesine kadar gerilemişti. TÜFE rakamının detaylarına baktığımızda
eylül ayında en yüksek artış %17,90 ile eğitim grubunda görüldü. TÜİK
verilerine göre, en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri
ise, gıda ve alkolsüz içeceklerde %4,62 artış, ulaştırmada %2,81 artış ve
konutta %2,56 artış olarak gerçekleşti. Gıda enflasyonunun İTO'nun gıda kalemi
için açıkladığı %3,8'in de üzerinde %4,6 olarak gerçekleşmesiyle, manşet enflasyonun
beklentilerin oldukça üzerine çıktığını görüyoruz. Burada bir diğer olumsuz
nokta da bu yüksek rakamın sebze-meyve kaynaklı değil, diğer kalemlerden (diğer
işlenmemiş gıda ve işlenmiş gıda) kaynaklanmış olması. Sebze-meyve fiyatlarında
kış aylarında gördüğümüz zamlarla birlikte gıda enflasyonunun önümüzdeki aylarda
da yüksek gerçekleşmesi muhtemel. Ekim enflasyonunun %2,5 veya üzerinde
gerçekleşmesi halinde, 10-aylık kümülatif enflasyon %28,5-29,0'a ulaşmış olacak.
Bu, TCMB'nin tahmin aralığının (%25-29) üst bandına yılın bitmesine daha 2 ay
varken çok toplantıda enflasyonda belirgin bozulma olması durumunda sıkılaştırma
yapılacağı yönlendirmesi de dikkate alındığında, TCMB'nin ekim toplantısında
faiz indirimlerine ara verme ihtimalinin arttığını değerlendiriyoruz. Mevcut politika
faizi olan %40,5'in (mevduat faizleri bir miktar daha yüksek) stopaj sonrası
net hali %33,4'e geliyor, ki bu da şu anki yıllık enflasyona (%33,3) denk.
Bu da ekim toplantısında faiz indirimlerine ara verilmesini destekliyor. Öngördüğümüz
enflasyon patikasına göre (TÜFE enflasyonu seneyi %32'ye yakın kapatacak
gibi duruyor), TCMB aralık toplantısında (100-150 baz puanlık bir adımla) faiz
indirim sürecine geri dönebilir. Bu durumda politika faizi sene sonunda %39,0-39,5
gibi bir seviyede olabilir. Ekim ve kasım enflasyonları ile birlikte rezervlerinin
gelişimine göre aralık toplantısına ilişkin karar şekillenecektir.
BIST100'de haftayı düşüşle kapattı
Cuma günü beklentilerin üzerinde açıklanan enflasyon verisi sonrasında TCMB'nin
faiz indirimine yönelik beklentiler zayıflama kaydederken, Borsa İstanbul'da bankacılık
sektörü öncülüğünde genele yayılan satışlarla kayıpların hız kazandığı
bir fiyatlama takip edildi. Enflasyonun yüksek gelmesi ve faiz indirim beklentilerindeki
zayıflama risk iştahını olumsuz etkiledi. BIST100 Endeksi geçen haftayı
%2,62 oranında bir düşüşle 10.859 puandan tamamladı. Cuma günü etkili olan
satışlarla dolar bazlı grafikte 200 ve 500 günlük üssel ortalamaların da yer aldığı
11.000 - 11.050 bölgesinin kırıldığı takip edilirken, endeks haftalık kapanışını
yine önemli bir destek olarak izlediğimiz 50 günlük üssel ortalamasının
(10.880) altında gerçekleştirdi. Hem 11.050 - 11.000 bölgesi hem de 50 günlük ortalama
altında yaşanan kapanış bir miktar olumsuz bir görünüme işaret ederken,
endekste satıcılı seyrin etkisini sürdürmesi durumunda 10.800 - 10.735 aralığı
kısa vadeli ilk destek bölgesi olarak izlenecektir. Bu bölge altındaki fiyatlamalarda
10.650 - 10.600 ve 100 günlük üssel ortalama (10.556) destek olarak önem
kazanacaktır. 100 günlük ortalama da kırılacak ve altında kapanışlar yaşanacak
olursa 10.400 ile eylül ayının ilk yarısındaki satışlarla test edilen fibonacci
trend dönüş çizgisinin geçtiği 10.285 bölgesine doğru geri çekilmeler gündeme
gelebilir. Endekste 50 günlük ortalama (10.880) üzerinde tutunma sağlanabilir
ve tepki alımları gözlenecek olursa 10.950 seviyesi ile 11.000 - 11.050 bölgesi
direnç olarak takip edilecektir. 11.050 üzerindeki kapanışlarda 11.090 - 11.130
ve 11.250 seviyeleri direnç konumunda bulunmaktadır. Geçen hafta içerisindeki
yukarı yönlü denemelerde direnç olarak çalışan 11.250 bölgesinin aşılması yükseliş
eğiliminin devamlılığı açısından önem taşımaktadır. 11.250 üzerine yerleşmelerde
11.370 - 11.450 - 11.500 ve tarihi zirvenin bulunduğu 11.605 seviyesi direnç
olarak izlenecektir.
Yeni Haftada Ne Konuşacağız?
ABD'de hükümet hala kapalı ve majör verilerin açıklanması gecikiyor. Bu hafta içinde
ABD'de açıklanması beklenen verilerin tarihlerinde değişiklikler olabilir.
Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında hafta içerisinde görüşmeler olabilir ve
anlaşma sağlanırsa, piyasalar üzerindeki baskının da hafiflemesini sağlayacaktır.
Ancak hükümetin kapalı kalması daha da uzarsa, bu durum risk iştahını da baskılayacaktır.
Yeni haftaya başlarken, hükümetle ilgili haber akışlarının önemini
koruduğunu gözlemliyoruz. Trump'ın İsrail ve Gazze arasındaki savaşın bitmesi
için istişareleri devam ediyor. Görüşmelerin hızla ilerlediği ve yakın zamanda
ateşkes sağlanacağına dair sinyaller veriliyor. Bu hafta içinde bu konuyla ilgili
haberler izlenecektir. Bu hafta, Avrupa ve ABD Merkez Bankaları Başkanlarının
ayrı ayrı konuşmaları görülüyor. Her iki Başkanın faizle ilgili söylemleri
önemli olacaktır. ABD'de hükümetin kapalı olmasıyla ilgili Fed Başkanı Powell'ın
nasıl değerlendirme yapacağı merak konusu. Hafta içerisinde, Japonya ve İngiltere'den
veriler de takip edilecek. Yurt içinde, TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunumu izlenecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan'ın hafta içerisindeki açıklamaları veya olası temasları da yakından takip
edilecektir.
Türkiye
Yurt içinde haftanın ilk işlem gününde, TCMB tarafından reel efektif döviz kuru
açıklanacak. 07 Ekim Salı günü TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın, TBMM Plan ve Bütçe
Komisyonunda sunum yapması bekleniyor. 09 Ekim Perşembe, Türkiye'den sanayi üretimi
açıklanacak. Ağustos ayı verisinin açıklanması bekleniyor. Perşembe günü,
TCMB'nin haftalık para ve banka istatistikleri de izlenecek. Hafta içerisinde,
ekonomi yönetiminden gelecek olası açıklamalarda takip edilecektir.
Avrupa
06 Ekim Pazartesi, Euro Bölgesi Sentix yatırımcı güven endeksi ekim ayı verisi açıklanacak.
En son açıklanan veri -9,20 seviyesinde gerçekleşmişti. Ağustos ayına
yönelik perakende satışlar verisinin de açıklanması bekleniyor. Euro Bölgesi
perakende satışlar temmuz ayında aylık 0,50 azalırken, yıllık yüzde 2,20 artış
kaydetmişti. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Lagarde'ın da konuşması bulunuyor.
07 Ekim Salı, Almanya'da fabrika siparişleri açıklanacak. Ağustos ayı verisi izlenecek.
08 Ekim Çarşamba, Almanya'da sanayi üretimi verisi takip edilecek. Ağustos
ayı verisinin açıklanması bekleniyor. 09 Ekim Perşembe, Almanya'da dış ticaret
dengesi izlenecek. Aynı gün, Avrupa Merkez Bankasının eylül ayında yapmış
olduğu toplantısının tutanakları yayınlanacak. Tutanaklar taze bir veri değil ancak
toplantının satır aralarını okumak açısından önemli olacaktır. Haftanın son
işlem günü, Avrupa'da önemli bir veri akışı bulunmamaktadır. Hafta içerisinde,
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Lagarde dışında Banka üyelerinin de konuşmaları
olabilir. Faizle ilgili açıklamaları yakından izlenecek.
ABD
ABD piyasalarında, 06 Ekim Pazartesi günü önemli bir veri akışı bulunmamaktadır.
07 Ekim Salı, ABD'de ağustos ayı dış ticaret dengesi verisi takip edilecek. 08
Ekim Çarşamba, ABD'de inşaat harcamalarının açıklanması bekleniyor. Çarşamba günü,
Fed'in eylül ayındaki toplantısının tutanakları yayınlanacak. Tutanaklardaki
detaylar önemli olacaktır. 09 Ekim Perşembe, Fed Başkanı Powell'ın konuşması
bulunuyor. ABD'de hükümet kapandığı için geçtiğimiz hafta istihdam verileri açıklanmadı.
Hükümet açılana kadar birçok veri geç açıklanabilir. Bu durumda, Fed'in
para politikasına yönelik beklentilerin şekillenmesini zorlaştıracaktır. Hükümet
açılana kadar ABD'de açıklanması beklenen verilerin tarihleri değişiklik
KAP Haberleri
TEKFEN HOLDİNG / TKFEN 03.10.2025 19:38:03 Küçükçekmece 4. Sulh Ceza Hakimliğinin
kararıyla Can Kültür için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) kayyım olarak
görevlendirilmiştir. Türkiye Rekabet Kurumu'nun onayıyla Can Kültür, Meltem Berker
ve Nilgün Şebnem Berker'den %25,23 hisseyi satın alarak Tekfen'deki hissedarlığını
%17,56'dan %42,80'e çıkarmıştır. Türkiye Mevduat Sigorta Fonu geçen ay
Can Kültür'ün kayyımı olarak atandığından, hisse devri sonrasında Tekfen'in çoğunluk
hissedarı olmuştur. (NÖTR)
ANADOLU GRUBU HOLDİNG / AGHOL 03.10.2025 23:51:08 Şirketin bağlı ortaklığı Çelik
Motor'un %25 ve Getir Perakende'nin ise %75 oranlarında hissedarı olduğu Getir
Araç'ın sermayesini temsil eden payların %100'ünü Tiktak Yeni Nesil Ulaşım Çözümleri'ne
satışına yönelik devir sözleşmesi imzalanmış olup pay devir işlemleri
tamamlanmıştır. Çelik Motor'a ait olan Getir Araç'ın sermayesini temsil eden payların
%25'ine ilişkin pay devir bedeli 5.510.000 USD olarak belirlenmiştir. (NÖTR)
TÜRK TELEKOM / TTKOM 03.10.2025 18:32:37 Türk Telekom Grubu şirketlerinden TT Mobil
İletişim Hizmetleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından 16 Ekim
2025 tarihinde gerçekleştirilmesi planlanan İhaleye katılma kararı almıştır.
İhale konusu: Mobil Elektronik Haberleşme Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi
ile Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Yetkilendirme ile 30/04/2029 Tarihinde
Sona Erecek Olan Mevcut Yetkilendirmeler Kapsamındaki Altyapı ve Hizmetlerin
Bu Yetkilendirmeye Tabi Edilmesine Yönelik İhale (NÖTR)
MLP SAĞLIK / MPARK 04.10.2025 18:53:00 Şirket Yönetim Kurulu, MLP Care'in %63,93
pay sahibi olduğu MLP Ataşehir Sağlık Hizmetleri iştirakindeki payının %100'e
çıkarılmasına karar vermiştir. (NÖTR)
MAVİ GİYİM / MAVI 03.10.2025 18:58:36 Pay geri alım kapsamında pay başına 38,12
TL - 38,30 TL fiyat aralığından (ortalama 38,21 TL) toplam 250.000 TL nominal değerli
MAVI B Grubu pay senedi geri alınmıştır. Bu işlemle birlikte, geri alınan
toplam B grubu pay sayısı 5.675.000 adet olup, bu payların sermayeye oranı yaklaşık
%0,71'dir. (SINIRLI POZİTİF)
LOKMAN HEKİM / LKMNH 03.10.2025 18:45:33 Pay geri alım kapsamında 16,85 TL - 16,88
TL fiyat aralığından 29.000 adet alış işlemi gerçekleştirilmiştir. Geri alım
programı çerçevesinde gerçekleştirilen işlemle birlikte şirket sermayesindeki
payları %4,74'e ulaşmıştır. (SINIRLI POZİTİF)
Kamuyu Aydınlatma Platformu'na 05.10.2025 saat 00:53'e kadar gelen haberleri kapsamaktadır.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı
kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy
yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında
imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.
Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve
getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun
sonuçlar doğurmayabilir.
Önemli Not: Bu haberde dosya eki bulunmaktadır. Kullanıcılarımızın dosyaya erişmek için
Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
