Küresel Piyasalar
-----------------
ABD piyasaları, federal hükümetin kapanmasının yarattığı sorunların hâlâ çözüme
kavuşmamış olması ve yaşanan kâr realizasyonlarının etkisiyle günü negatif bölgede
tamamladı
Dün piyasalarda ne oldu ?
ABD piyasaları, federal hükümetin kapanmasının yarattığı sorunların hâlâ çözüme
kavuşmamış olması ve yaşanan kâr realizasyonlarının etkisiyle günü negatif bölgede
tamamladı.
Makroekonomik veri akışının sakin seyretmesiyle, dikkatler Fed yetkililerinin açıklamalarına
yöneldi. Fed'in gözetimden sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman,
küçük ve yerel bankaların artan rekabet ve düzenleyici baskılarla karşı karşıya
olduğuna dikkat çekti. Haziran ayında göreve başlamasına rağmen henüz somut
reform adımları atmayan Bowman, düzenlediği konferansta küçük banka yöneticileri
ile büyük finans kurumlarını bir araya getirerek sektörün mevcut durumunu değerlendirdi.
Özellikle özel kredi piyasasındaki büyümenin küçük bankalar üzerindeki
rekabeti artırdığı vurgulanırken, katılımcılar düzenleyici çerçevede daha
fazla esneklik talep etti. Bowman, küçük bankaların karşılaştığı zorlukları anlamak
ve çözüm üretmek adına iletişimi ve iş birliğini önceliklendirdiklerini ifade
etti. Öte yandan, büyük bankalara yönelik sermaye düzenlemelerinde gevşeme
sinyalleri verilirken, Fed Guvernörü Michael Barr bu durumun küçük bankaların
korunmasını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Aynı gün yaptığı ayrı bir konuşmada Michael Barr, faiz indirimi sürecinde Fed'in
temkinli adımlar atması gerektiğini vurguladı. Minnesota Ekonomi Kulübü'nde konuşan
Barr, Eylül ayındaki çeyrek puanlık faiz indirimini desteklemesine karşın,
güçlü seyreden tüketici harcamaları, yükselen Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE)
enflasyonu ve yeni açıklanan gümrük vergilerinin para politikasında aceleci
adımlardan kaçınılmasını gerektirdiğini belirtti. Mevcut politika faizini makul
ölçüde kısıtlayıcı olarak tanımlayan Barr, Fed'in daha fazla veri toplaması,
tahminlerini güncellemesi ve risk dengesini dikkatle değerlendirmesi gerektiğine
işaret etti. Ayrıca, temel enflasyonun yıl sonunda %3'ün üzerine çıkmasının
beklendiğini ve manşet enflasyonun %2 hedefine ancak 2027 sonunda ulaşılabileceğini
ifade etti.
Konferansa seyahat nedeniyle katılamayan Fed Başkanı Jerome Powell ise gönderdiği
mesajda, küçük ölçekli bankalar üzerindeki gereksiz düzenleyici yüklerin azaltılması
ve denetim uygulamalarının bu kurumların yapısına uygun şekilde uyarlanması
gerektiği konusundaki kararlılıklarını yineledi.
Nasdaq endeksi %0,08 azalışla 23.024,63, S&P 500 endeksi %0,28 düşüşle 6.735,11,
Dow Jones endeksi %0,52 azalışla 46.358,42 puandan günü tamamladı.
ABD 2 yıllık tahvil faizleri %3,60, 10 yıllık tahvil faizleri de %4,14 seviyesine
geriledi. VIX endeksi ise %0,92 artışla 16,44 seviyesine yükseldi.
Avrupa borsalarında da Almanya hariç genel olarak negatif seyir izlendi. DAX %0,06
oranında artış kaydederken, FTSE 100 endeksi %0,41, CAC 40 endeksi %0,23, Euro
Stoxx 50 endeksi %0,40 oranında değer kaydetti.
Bugün ne bekliyoruz?
Bu sabah Asya-Pasifik piyasalarında karışık seyir izleniyor. Shanghai endeksi %0,51,
Nikkei 225 endeksi %0,97, Hang Seng endeksi %1,20 ile satıcılı seyir izlerken,
Kospi endeksi %1,27, Nifty 50 endeksi de %0,35 ile alıcılı yönde işlem görüyor.
Güney Koreli çip üreticileri SK Hynix ve Samsung Electronics, yapay zekâ alanındaki
gelişmelerin etkisiyle, rekor seviyelere yükseldi. Yaklaşık bir haftalık tatilin
ardından işleme açılan Güney Kore piyasasında işlem gören SK Hynix %10, Samsung
ise %6'ya yakın değer kazandı. Bu yükselişte, OpenAI'nin Advanced Micro
Devices (AMD)'de %10 hisse alabileceğine dair haberler etkili oldu. AMD hisseleri
bu hafta %40'ın üzerinde yükselirken, bu gelişmelerin Koreli üreticilere de
olumlu yansıdığı görülüyor. Ayrıca, Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın artan talebe
vurgu yapması ve Elon Musk'ın yapay zekâ girişimi xAI'ye yatırım yaptıklarını açıklaması
da sektöre yönelik iyimserliği destekledi.
ABD vadelilerinde bu sabah sınırlı pozitif seyir izleniyor.
Bugün ABD'de FED üyelerinin konuşmaları ve Michigan Üniversitesinin Ekim ayına ilişkin
öncü enflasyon beklentileri verileri takip edilecek.
Gelecek gündemde neler var?
ABD'de gelecek hafta Pazartesi günü Eylül ayına ilişkin CB İstihdam trend endeksinin
açıklanmasının dışında, hükümetin kapalı olmasının etkisiyle veri gündeminin
sakin seyretmesi bekleniyor. CB istihdam trend endeksi Ağustos ayında 106,41
olarak gerçekleşmişti
Öte yandan, Dünya Bankası Grubu (WBG) ve Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından
her yıl düzenlenen Yıllık Toplantılar, bu yıl 13-18 Ekim tarihleri arasında Washington,
D.C.'de bulunan IMF ve Dünya Bankası genel merkezlerinde yüz yüze gerçekleştirilecek.
Küresel ekonomik görünümün değerlendirildiği, makroekonomik politikaların
ele alındığı ve kalkınmaya yönelik stratejilerin tartışıldığı bu yüksek
düzeyli uluslararası etkinliğe, üye ülkelerin ekonomi ve maliye bakanları,
merkez bankası başkanları, özel sektör temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum
kuruluşları ve medya mensuplarının katılımı bekleniyor. Toplantılarda küresel
ekonomi, finansal istikrar, sürdürülebilir kalkınma politikaları ve IMF ile
Dünya Bankası'nın stratejik yönelimi gibi başlıca konuların gündeme gelmesi öngörülüyor.
Yurt İçi Piyasalar
------------------
Küresel piyasalardaki zayıf seyrin eşliğinde, endeks güne temkinli başlangıç yapabilir
Dün piyasalarda ne oldu ?
BIST 100 endeksi dün güne %0,93 düşüşle 10.856,73 puandan başlangıç gerçekleştirdi.
Açılışın ardından 50 günlük üstel hareketli ortalamanın bulunduğu 10.862,75
seviyesine kadar yükselen endeks bu seviye üzerinde kalıcılık sağlayamadı ve gelen
satışların ardından günü %0,27'lik düşüşle 10.726,98 seviyesinden tamamladı.
Bankacılık endeksi %1,69 düşüş kaydederken, sanayi endeksi %0,52 yükseldi. Günlük
işlem hacmi 120,5 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.
TÜİK tarafından açıklanan verilere göre mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış
sanayi üretimi Ağustos'ta bir önceki aya göre %0,4 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış
üretim endeksi ise Ağustos'ta geçen yılın aynı ayına göre ise %7,1 artış
gösterdi.
Öte yandan, Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek, sanayi üretiminde olumlu
eğilimin sürdüğünü belirterek, Ocak-Ağustos döneminde takvim etkisinden arındırılmış
sanayi üretiminin yıllık bazda %3,9 büyüdüğünü açıkladı. Sayın Şimşek,
24 imalat sanayi sektörünün 18'inde artış görüldüğüne dikkat çekerken, sermaye
malları ve yüksek teknolojili üretimin 2025'te güçlü bir performans sergilediğini
vurguladı. Emek yoğun sektörlerde üretimi canlandırmak için ilave destekler
üzerinde çalıştıklarını ifade eden Şimşek, sübvansiyonlu ürünlerin yurtiçi pazara
erişimini sınırlayacak önlemler aldıklarını ve sanayinin rekabet gücünü artırarak
sürdürülebilir büyümeyi güçlendirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Bugün ne bekliyoruz ?
Küresel piyasalardaki zayıf seyrin eşliğinde, endeksin güne temkinli başlangıç yapabileceğini
düşünüyoruz. Endeksin geri çekilmelerinde 10.700 puanın destek olarak
çalışmaya devam ettiğini görüyoruz. Bu tablo taban oluşumu açısından son derece
önemli olmakla birlikte endeksin momentum kazanmasını sağlamak için tek başına
yetersiz kaldığını belirtmek isteriz. 10.700 puanın altına inildiği bir senaryoda
10.600 puanı destek olarak takip edeceğiz. Yukarı yönlü denemelerde ise
11.000 puan seviyesini direnç olarak izlemeye devam ediyoruz.
Bugün Ağustos ayı perakende satış hacmi verilerini takip edeceğiz. Hatırlanacağı
üzere perakende satış hacmi verisi Temmuz ayında yıllık bazda %13 yükselmişti.
Gelecek gündemde neler var?
Gelecek hafta Pazartesi günü yurt içinde Ağustos ayı cari denge verisini takip edeceğiz.
Temmuz ayında 1,77 milyar dolar fazla vererek dokuz ay sonra yeniden pozitif
bölgeye geçmişti.
Tahvil ve Döviz Piyasaları
--------------------------
Küresel piyasalarda, olumlu jeopolitik gelişmelerin etkisiyle tahvil piyasaları
satıcılı seyir izledi. Gün içinde ABD 10 yıllık gösterge tahvil faizi 2 bp artışla
4,14, Almanya 10 yıllık gösterge tahvil faizi 2 bp artışla %2,70 seviyesinde
işlem gördü.
Türkiye'nin 5 yıllık Dolar cinsi CDS risk primi 258 bp'dan işlem görürken, Ocak
2035 vadeli 10 yıllık Eurobond faizi 3 bp artışla %6,74 seviyesinden işlem gördü.
Döviz tarafında, majör para birimleri ABD Dolar'ı karşısında değer kaybetti. Dolar
Endeksi 99,246 seviyesine yükselirken, Euro / Dolar paritesi 1,1579 seviyesine
geriledi. Dolar / TL spot kuru ise 41,72 seviyesinde işlem gördü.
Yurt içi tarafta TL tahvil piyasaları yatay seyir izledi. Temmuz 2027 vadeli 2 yıllık
gösterge tahvilin bileşik faizi 4 bp artışla %40,11, 10 yıllık gösterge tahvilin
faizi ise 15 bp azalışla %31,34 seviyesinden işlem gördü. BİST Kesin Alım
Satım Pazarı'nda işlem hacmi 13,1 milyar TL'ye geriledi.
3 Ekim ile biten haftada yurt dışı yerleşiklerin DİBS stokunda, piyasa ve kur hareketlerinden
arındırılmış haftalık değişimlere göre 358,5 Milyon Dolar azalış
olurken, özel sektör borçlanma aracı stokunda 19,8 milyon Dolar azalış gerçekleşti.
İlgili haftada DİBS stoku 90,8 Milyar TL azalarak 7,53 Trilyon TL nominal
olurken, aynı hafta YD yerleşiklerin DİBS stoku ise 12,4 Milyar TL azalarak 615,2
Milyar TL seviyesine geriledi. Böylece YD yerleşiklerin DİBS stoku içindeki
payı %8,17'ye geriledi. Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarında ise parite
etkisinden arındırılmış olarak toplamda yaklaşık 196 Milyon dolar artış izlenirken,
gerçek kişilerde 1,130 Milyon dolar artış, tüzel kişilerde ise 934 milyon
dolar azalış görüldü.
Yurt İçi Haberler
-----------------
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye'nin dış ticaret açığını
küçültmenin zorunlu olduğunu vurgulayarak, 2026'ya girerken sadece ihracat
değil, ithalat için de hedefler belirlenmesi gerektiğini belirtti. Avdagiç, ithal
edilen ürünlerin bir kısmının yurt içinde üretilerek ithalatın azaltılmasının
önemine dikkat çekti. Özellikle plastik ham maddesi gibi sektörlerde yerli üretimin
artırılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, KOBİ'lerin krediye erişiminde
yaşanan zorluklara dikkat çeken Avdagiç, krediye ulaşmanın maliyetten daha kritik
bir sorun olduğunu söyledi. Bankaların TL mevduat toplarken artan maliyetlerinin
kredi faizlerini yükselttiğini belirterek, bu dengenin yeniden gözden geçirilmesi
gerektiğini vurguladı. Avdagiç, ihracatta yaşanan tedarikçi değişimlerinin
döviz bazında maliyet artışına yol açtığını, bu nedenle katma değer yaratırken
döviz dengesi açısından dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
Morgan Stanley, Türkiye'ye ilişkin yayımladığı son raporunda, yıl sonu beklentilerini
yukarı yönlü revize etti. Kurum, Eylül ayı enflasyon verilerinin dezenflasyon
sürecinde beklenenden daha fazla yavaşlama sinyali verdiğini belirterek, 2025
yıl sonu enflasyon tahminini %30'dan %31,5'e yükseltti. Bu doğrultuda, politika
faizi beklentisi de 50 baz puan artırılarak %37,5 seviyesine çıkarıldı. Raporda,
çekirdek enflasyondaki yavaşlamanın Merkez Bankası'nın faiz indirim hızını
da sınırlayacağı vurgulanırken, Ekim toplantısında 150 baz puanlık bir faiz
indirimi öngörüldü. 2026 yılına ilişkin enflasyon beklentisi %26 seviyesinde sabit
tutulurken, politika faizinin 2026 sonunda %26,5'e gerilemesi bekleniyor.
Yurt Dışı Haberler
------------------
ABD federal hükümetinin kapanması nedeniyle, Hazine Bakanı Scott Bessent 2025 mali
yılı bütçe raporunun yayımlanmasının aksayacağını açıkladı. Bessent, bütçe açığına
ilişkin kesin rakamların henüz ellerinde olmadığını belirtirken, ABD Kongresi
Bütçe Ofisi'nin (CBO) tahminlerine göre mali yıl bütçe açığının geçen yıla
kıyasla hafif azalarak Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranının %6,5'ten
%5,9'a gerileyeceğini vurguladı. Ağustos ayında bütçe açığı, geçen yılın aynı
dönemine göre %9 azalarak 345 milyar dolara düşerken, yılın 11 ayında toplam bütçe
açığı ise %4 artışla yaklaşık 2 trilyon dolara ulaştı. CBO da 2025 mali yılında
bütçe açığının 1,809 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor.
Avrupa Merkez Bankası (AMB) Yönetim Konseyi'nin 10-11 Eylül 2025 tarihli para politikası
toplantı tutanakları, faiz indirimi konusunda temkinli bir yaklaşım benimsendiğini
ortaya koydu. Üyeler, mevcut belirsizlikler ve risklerin faiz oranlarının
sabit tutulmasını haklı çıkardığını, ancak ekonomik koşulların gelecekte
önemli ölçüde değişme ihtimalinin bulunduğunu vurguladı. Küresel ticaretteki
belirsizliklerin azalmasına rağmen, yüksek tarifeler, güçlü avro ve artan ithalat
rekabetinin büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiği ifade edildi. AMB,
Haziran 2024'ten bu yana 8 kez indirdiği mevduat faiz oranını Temmuz ve Eylül
aylarında sabit tutarken, 30 Ekim'deki Para Politikası Kurulu toplantısında da
faizlerin sabit kalmasının beklendiği belirtildi. Euro Bölgesi'nde enflasyonun
Eylül ayında %2,2'ye yükseldiği, AMB'nin %2 hedefini koruduğu kaydedildi.
ABD Hazine ve Dışişleri Bakanlıkları, İran'ın enerji ihracatını hedef alan geniş
kapsamlı yeni yaptırımlar açıkladı. İran'ın petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazı
(LPG) ihracatını kolaylaştırdığı belirlenen 90'a yakın kişi, şirket ve gemi
yaptırım listesine eklendi. Yaptırımlar, İran'a milyarlarca dolarlık gelir sağlayan
gölge filo gemileri, Çin merkezli bir ham petrol terminali ve bağımsız bir
rafineri gibi yapıları da kapsıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu adımların
İran'ın enerji gelirlerini azaltmayı ve bu gelirlerin terör gruplarına yönlendirilmesini
engellemeyi amaçladığını belirtti.
İsrail hükümeti, Hamas ile varılan ateşkes anlaşmasını resmen onayladı. Anlaşma
kapsamında, Gazze'deki çatışmalar 24 saat içinde sona erecek ve İsrailli rehineler
72 saat içinde serbest bırakılacak. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın
iki yıldır süren Gazze krizini sona erdirmeye yönelik girişimlerinin önemli bir
aşamasını temsil ediyor. Anlaşma, esir değişimi kapsamında Filistinli tutukluların
salıverilmesini ve İsrail askerlerinin aşamalı geri çekilmesini öngörüyor.
Bölgesel boyuta ulaşan çatışmaya İran, Yemen ve Lübnan gibi aktörler müdahil
olurken, ateşkes insani yardımın Gazze'ye ulaşmasının önünü açacak. Ancak, serbest
bırakılacak mahkumların listesi kesinleşmemiş ve Hamas'ın silahsızlandırılması
gibi kritik konular henüz çözüme kavuşmamıştır. İsrail'de bazı siyasi kesimler
anlaşmaya sert tepki gösterirken, taraflar genel olarak anlaşmayı umut verici
bir gelişme olarak değerlendiriyor. ABD Başkanı Trump'ın bölge ziyareti ve imza
töreni planlanmaktadır.
Çin, nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kontrollerini ciddi şekilde sıkılaştırarak,
yalnızca hammaddeleri değil aynı zamanda ilgili teknolojileri ve fikri
mülkiyet haklarını da kapsayan yeni düzenlemeler getirdi. 1 Aralık'tan itibaren
yürürlüğe girecek bu kurallar kapsamında, Çin menşeli nadir topraklar içeren
veya Çin'in çıkarım, rafinaj, mıknatıs üretimi ve geri dönüşüm teknolojileriyle
üretilen ürünlerin ihracı için Pekin'den lisans alınması gerekecek. Ayrıca,
Çin vatandaşlarının yurt dışında izinsiz nadir toprak madenciliği ve mıknatıs
üretimi faaliyetlerine katılması da yasaklandı. Bu hamle, ABD Başkanı Trump ile
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in APEC zirvesi öncesi olası görüşmesinden hemen
önce geldi. Çin'in bu adımı, küresel tedarik zincirlerini etkileme ve jeopolitik
pazarlıklarda elini güçlendirme amacı taşıyor. Uzmanlar, bu kontrollerin özellikle
savunma sanayii ve ileri teknoloji sektörlerini hedef aldığını ve Pekin'in
ABD ile ticaret müzakerelerinde baskı unsuru yaratmak istediğini değerlendiriyor.
Şirket Haberleri
----------------
Tav Havalimanları (TAVHL, Pozitif): Şirketin toplam yolcu sayısı Eylül ayında bir
önceki yılın aynı ayına göre %9 artışla 12,2 mn'ye yükseldi. Aynı dönemde dış
hat yolcu sayısı %6 artışla 8,8 mn olurken, iç hat yolcu %17 artışla 3,5 mn seviyesinde
gerçekleşti. Eylül'de toplam ticari uçuş sayısı %9 artışla 80,3 bine
ulaştı.
Mavi Giyim (MAVI, Nötr): Şirket tarafından 09/10/2025 tarihinde, Borsa İstanbul'da
pay başına 38,20 TL - 38,28 TL fiyat aralığından (ortalama 38,24 TL) toplam
250.000 TL nominal değerli MAVI B Grubu pay senedi geri alındı. Bu işlemle birlikte,
bugüne kadar geri alınan toplam B grubu pay sayısı 6.525.000 adet olup, bu
payların sermayeye oranı yaklaşık %0,82'dir.
Bim (BIMAS, Nötr): Şirket tarafından 9 Ekim 2025 tarihinde 60.000 adet pay geri
alındı. Böylelikle şirketin sahip olduğu BIMAS payları 6.260.000 adede ulaştı (Şirket
sermayesine oranı %1,0433).
Yeo Teknoloji (YEOTK, Pozitif): Şirket ile yurtiçinde yerleşik bir müşterisi arasında
Türkiye'de kurulacak olan toplamda 60 MW kapasiteli 2 adet Rüzgar Enerjisi
Santralinin Trafo Merkezi, RES Parkı Elektrik ve Şebeke Entegrasyon İşleri (dizayn,
mühendislik, tedarik, montaj, test ve devreye alma) için 8,25 mn USD toplam
bedelle 2 ayrı sözleşme imzalandı.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı
kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy
yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında
imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.
Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve
getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun
sonuçlar doğurmayabilir.
Önemli Not: Bu haberde dosya eki bulunmaktadır. Kullanıcılarımızın dosyaya erişmek için
Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
