EİB Türkiye, dünya gıda ihracatından yüzde 1,5 pay alıyor

İnsanlığın başlangıç noktası Anadolu, bereketli toprakları, dört mevsimi yaşayan
iklimi ve zengin biyoçeşitliliğiyle dünyanın gıda ambarı konumunda. Son 22 yılda
gıda ihracatını 9 kat artıran Türkiye, dünya gıda ihracatından yüzde 1,5 pay
alıyor.

Anadolu topraklarında binlerce yıldır yetişen binlerce çeşit gıda dünya sofralarında
milyarlarca insana sağlık ve şifa oluyor.

Türk çiftçisi, 24 milyon hektar alanda 137 milyon ton bitkisel üretime imza atıyor.
Türkiye, 2024 yılı verilerine göre 74 milyar dolarlık tarımsal hasılayla Avrupa'da
liderken, dünyada da 8. sırada bulunuyor.

Türkiye'nin tarım ürünleri ihracatı 2024 yılı sonunda 36 milyar doları aşmışken,
bu ihracatın 28,5 milyar dolarlık dilimini gıda ürünleri oluşturuyor.

Türk çiftçisi ve Türk gıda ihracatçılarının güçlerini birleştirmesi büyük bir sinerjiyi
ortaya çıkarıyor.

Türkiye pek çok gıda ürününün üretiminde dünya lideri ya da ön sıralarda yer alıyor.
Fındık, kiraz, incir, kayısı, ayva, defne, kekik, sofralık zeytin, levrek,
çipura, haşhaş tohumu üretiminde dünya birincisi olan Türkiye, bal, kavun ve karpuzda
ikinci, mercimek, antepfıstığı, kestane, vişne, şeftali, mandalina ve hıyarda
üçüncü, ceviz, elma, domates, patlıcan, ıspanak ve biberde ise dördüncü
sırada yer alıyor.

Türkiye, çiğ süt üretiminde de dünyada 9, Avrupa'da üçüncü sırada konumlanıyor.
Sığır eti üretiminde dünyada 7, Avrupa'da birinci olan Türkiye, tavuk eti üretiminde
dünyada 9, Avrupa'da da ikinci sırada bulunuyor.

Türkiye, yumurta üretiminde dünyada 10, Avrupa'da ikinci sırada yer alırken, bal
üretiminde dünyada ikinci, Avrupa'da da ilk sırada dikkati çekiyor.

Ege İhracatçı Birlikleri, kuru meyveden zeytinyağına, su ürünlerinden tıbbi ve aromatik
bitkilere, meyve sebze ve mamullerinden hububat bakliyat yağlı tohumlara
kadar geniş bir yelpazede üretim yapan Türk çiftçisinin ürünlerini dünyanın dört
bir tarafına ulaştırarak Türkiye'ye 7, 5 milyar doların üzerinde döviz kazandırıyor.
Türkiye'nin 36 milyar dolarlık tarım ürünleri ihracatından yüzde 22 pay
alıyor.

2025 yılında mart ve nisan aylarında yaşanan ve 38 ilde etkili olan soğuk hava,
dolu, don Türkiye'nin 2025 yılındaki tarımsal üretimine ciddi zarar vermiş olsa
da önümüzdeki yıllarda dünyanın gıda ambarı konumunu sürdürecek altyapıya sahip.


Gıda ihracatında Türkiye lideri olan Ege İhracatçı Birlikleri, bünyesindeki 6 gıda
birliğiyle yıllık 7,5 milyar dolar seviyesindeki tarım ürünleri ihracatını 10
milyar dolara çıkarmak için çaba gösteriyor.

Uçak, Türkiye güvenilir ve sürdürülebilir gıda tedarikçisi
Gıda arzının, ekonomik istikrarın, toplumsal refahın ve sürdürülebilir kalkınmanın
en kritik unsurlarından birisi olduğunu dile getiren Ege İhracatçı Birlikleri
Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı
Hayrettin Uçak, Türkiye'nin güvenilir ve sürdürülebilir bir gıda tedarikçisi
olarak dünyada öne çıktığına dikkati çekti.

Türkiye'nin tarım ve gıda ihracatında başarı hikâyesi yazdığını anlatan Uçak, 2002'de
3,7 milyar dolar olan tarım ve gıda ürünleri ihracatımız, 2024'te 9 büyüyerek
32,6 milyar dolara çıktı. Dünya tarım ürünleri ihracatından yüzde 1,5 pay
alıyoruz. Dünya'ya sadece hammadde tedarik etmiyoruz. Aynı zamanda katma değerli,
işlenmiş ürünler sunuyoruz. Ege İhracatçı Birlikleri olarak 5 gıda fuarına
Türkiye Milli Katılım Organizasyonu yaparken, URGE Projeleri, TURQUALITY Projeleri,
Sektörel Ticaret Heyetleri ve Alım Heyetleriyle Türkiye'nin gıda ihracatının
artması için omuz veriyoruz. Afrika'dan Uzakdoğu'ya Avrupa'dan Amerika'ya geniş
bir coğrafyanın gıda tedarikçisi konumundayız. Yıllık 60 milyon tona ulaşan
meyve sebze üretimimizle 85 milyon insanımızın ihtiyaçlarını giderdiğimiz gibi
taze meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatında 6 milyar doları aştık şeklinde
konuştu.

Işık: Çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirde üretim ve ihracatta dünya
birincisiyiz

16 Ekim Dünya Gıda Gününün, gıdanın önemini hatırlamak, üretimde kaliteyi ve sürdürülebilirliği
ön planda tutma kararlılığımızı vurgulamak için önemli bir fırsat
sunduğunu vurgulayan Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlir ve Organik Ürünler
Koordinatörü Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet
Ali Işık, Türkiye'nin çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru incirde
üretim ve ihracatta dünya lideri olduğunu, Ege Bölgesi'nin, ülkemizin bu başarısının
merkezinde yer aldığını ve Türkiye'nin kuru meyve ihracatının yarısından
fazlasının Ege Bölgesi'nden gerçekleştirildiğini ifade etti.

2024 yılında Türkiye'nin kuru meyve ihracatının 1 milyar 850 milyon dolara ulaştığının
altını çizen Işık, İhracatın büyük kısmı çekirdeksiz kuru üzüm, kuru kayısı
ve kuru incir ihracatından kaynaklandı. Türk kuru meyvesi, yalnızca geleneksel
pazarlarda güçlü konumunu korumakla kalmıyor, Turquality Projesi ve dünya
çapındaki fuarlara katılımlar sayesinde marka değerini uluslararası alanda artırıyor.
Hindistan'daki MEWA Fuarı ile yapılan tanıtım ve tadım etkinlikleri de ürünlerimizin
bilinirliğini güçlendirdi. Sürdürülebilirlik sektörde önceliğimiz,
uluslararası alanda da takdir gördü ve INC Excellence in Sustainability / Back
to People ödülünü kazandık. 2025-2026 sezonu hem zorlu iklim koşulları hem de
yüksek değerli ihracat fırsatlarıyla dikkat çekiyor. Önümüzdeki dönemde iklim
değişikliğine uyum, sürdürülebilir üretim ve karbon ayak izinin azaltılması sektörümüzün
öncelikleri olacak dedi.

Girit: Üç öğün dünyanın protein ihtiyacını karşılıyoruz
Dünya'nın üç öğün protein ihtiyacını karşıladıkları bilgisini veren Ege Su Ürünleri
ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Türkiye'nin
su ürünleri ve hayvansal mamullerde tüm ürün gruplarında dünyada ilk 10 üretici
arasında yer aldığının altını çizdi.

2025 yılının Ocak-Eylül döneminde, 2 milyar 857 milyon dolar ihracat gerçekleştiklerini
paylaşan Girit şöyle devam etti: En fazla ihracat yapılan ürün grubumuz
1 milyar 553 milyon dolarla su ürünleri olurken, Dünyanın bir numaralı üretici
ve ihracatçısı olduğumuz levrek ve çipura da sırasıyla 484,8 milyon dolar ve
434,2 milyon dolar ihracat gerçekleştirdik. Türk su ürünleri sektörünün son yıllardaki
Ar-Ge çalışmaları sonucu geliştirilen Omega-3 deposu Türk somonu, yüzde
15 artışla 368,9 milyon dolara ulaştı. Yetiştiriciliğinde dünya birincisi olduğumuz
alabalıkta 93 milyon dolar ihracat yaptık. 18,5 milyon dolar ihracat gerçekleştirilen
Mavi yüzgeçli orkinosta ise ihracatta dünyada ilk 5 ülke arasında
yer alıyoruz. Kanatlı eti sektöründe 523 milyon dolar, süt ve süt ürünlerinde 298
milyon dolar ihracata imza attık. İhracatta ilk 5'te yer aldığımız yumurta ihracatı
271 milyon dolara, üretimde dünya ikincisi olduğumuz bal ihracatı ise 23
milyon dolara ulaştı. En büyük ihraç pazarlarımız Rusya Federasyonu, Irak, İtalya
ve Hollanda. Bunun yanında, Cezayir, Suriye ve Kazakistan gibi ülkelerde yüzde
300'leri aşan büyüme oranları, Türk gıda ihracatçılarının yeni pazarlara erişim
kabiliyetini açıkça ortaya koydu. Dünya Gıda Günü vesilesiyle bir kez daha
vurgulamak isterim ki, Türkiye, güvenilir gıdanın ve sürdürülebilir üretimin
küresel merkezi olmaya adaydır.

Öztürk: Gıda ihracatının en güçlü sektörüyüz
Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörünün 2025 yılının ocak - eylül
döneminde 9 milyar 47 milyon dolarlık ihracatla gıda ihracatında en güçlü sektör
olduğunu dillendiren Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları
Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, Türkiye'nin gıda ihracatının yüzde
47'sine imza attıklarını belirtti.

Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektörü, üretim çeşitliliği, ihracat
kapasitesi ve küresel pazarlardaki güvenilir tedarikçi konumuyla ülkemiz ekonomisine
stratejik katkı sağlamaya devam ediyor tespitinde bulunan Öztürk, Ege
Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği olarak 2025
yılının 9 aylık döneminde ihracatımızı yüzde 14'lük artışla 747 milyon dolardan
852 milyon dolara çıkardık. Bitkisel yağ ihracatımız yüzde 15'lik gelişimle
452 milyon dolar oldu ve liderliğini sürdürdü. Çikolatalı şekercilik mamulleri
yüzde 18'lik büyümeyle 67 milyon dolardan 80 milyon dolara ilerledi. Hububattan
mamul ürünler ihracatı yüzde 34 ilerledi ve 36 milyon dolardan 48 milyon dolara
çıktı. İhracatımızda ilk beş ülke, Cezayir, Libya, Cibuti, Suudi Arabistan
ve Tunus şeklinde sıralanıyor ifadelerini kullandı.

Uygun: Sofralık zeytin ihracatında rekora imza attık
Türkiye'nin zeytin ve zeytinyağı üretiminde dünyanın önde gelen ülkeleri arasında
yer aldığını ifade eden Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı
Emre Uygun, iklim çeşitliliği, zengin toprak yapısı ve binlerce yıllık üretim
kültürüyle sektörde güçlü bir konuma sahip olduğunun altını çizdi.

Sofralık zeytinde 2024/2025 sezonunun tamamlandığını aktaran Uygun, Siyah zeytin
ihracatımız geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 artışla 194 milyon dolara,
yeşil zeytin ihracatımız ise yüzde 29 artışla 61 milyon dolara ulaştı. Böylece,
toplam 255 milyon dolarlık gelirle sofralık zeytin ihracatında yeni bir rekora
imza attık. Zeytinyağı ihracatımız yüzde 48 oranında azalarak 244 milyon dolar
seviyesinde gerçekleşirken, prina yağı ihracatında yüzde 11 artışla yaklaşık
50 milyon dolar seviyesine ulaşıldı. Türkiye'deki tek çatı ihracatçı birliği olarak,
ambalajlı ve katma değerli ihracatın payını artırmaya yönelik çalışmalar
kararlılıkla sürdürmekteyiz. 2024 yılında Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen
Fine Food Australia Fuarı ile eş zamanlı olarak 11 firmanın, 2025 yılında
ise ABD'nin Los Angeles kentinde gerçekleştirilen Natural Products Expo West
Fuarı ile eş zamanlı 12 firmanın katılımıyla başarılı sektörel ticaret heyetleri
organize ettik. Ayrıca, geride bıraktığımız Eylül ayında Kanada'nın Toronto
kentinde 16 firmanın katılımıyla düzenlediğimiz ticaret heyetiyle sektörümüzün
Kuzey Amerika'daki varlığını daha da güçlendirdik. Bu etkinlikler kapsamında yapılan
ikili görüşmeler, önemli ticari bağlantılarının kurulması sağlandı. Ayrıca
ABD, Japonya ve Çin'de Ege İhracatçı Birlikleri organizasyonunda düzenlenen
milli katılım fuarlarında yürütüle tanıtım ve tadım faaliyetleriyle Türk zeytinyağının
küresel pazarlardaki görünürlüğünü ve prestijini güçlendirmeye devam ediyoruz
diyerek görüşlerini özetledi.

Gürle: Doğadan Gelen Güçle Sürdürülebilir Bir Gıda Geleceği
Türkiye'nin dünya lideri olduğu defne ve kekik başta olmak üzere odun dışı orman
ürünlerinin doğadan kendiliğinden yetişen, kimyasal girdiye ihtiyaç duymadan büyüyen,
bu yönüyle hem doğal hem de sürdürülebilir gıda kaynaklarını temsil ettiğini
vurgulayan Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı
Ali Fuat Gürle, Türkiye'nin, sahip olduğu endemik bitki çeşitliliğiyle dünyanın
önde gelen ülkeleri arasında yer aldığının altını çizdi.

Odun dışı orman ürünleri sektörünün, doğanın sunduğu aromatik bitkilerle hem sağlık
hem de ekonomi açısından stratejik bir değere sahip olduğunu ifade eden Gürle
sözlerini şöyle tamamladı: Kekik, defne, adaçayı ve biberiye doğallığın, sürdürülebilirliğin
ve sağlıklı yaşamın simgesi konumunda. Türkiye bugün bu ürünlerde
dünya pazarında güçlü bir tedarikçi konumunda bulunuyor. Ege Mobilya Kâğıt
ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği olarak, sektördeki teknik gereklilikleri
ve kalite standartlarını geliştirmek amacıyla oluşturduğumuz Odun Dışı Orman
Ürünleri Teknik Komitesi ile sürdürülebilir üretim ve izlenebilir tedarik zinciri
konularında çalışmalar yürütüyoruz. Ayrıca, uluslararası temsiliyetimizi
güçlendirmek amacıyla Avrupa Baharat Birliği (ESA) üyesi olarak ve Amerikan Baharat
Birliği (ASTA) toplantılarına katılarak küresel gelişmeleri yakından izliyor,
sektörümüzü uluslararası düzeyde temsil ediyoruz. Doğadan gelen bu bereketi
koruyarak çevreye duyarlı, sürdürülebilir üretim modellerini güçlendirmek hem
gıda güvenliği hem de gelecek nesillerin refahı açısından en temel önceliğimizdir.



-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -