Garanti BBVA ve TURMEPA iş birliğiyle yürütülen Mavi Nefes Projesi'nin 5'inci yılında
Marmara Denizi'ndeki baskıları tespit ederek iklim değişikliğine karşı dirençli
hale getirmek amacıyla başlatılacak olan bilimsel projenin ilk deneme dalışı
gerçekleştirildi. Proje kapsamında İstanbul Üniversitesi'nin geliştirdiği
yeni bir müsilaj temizleme tekniği de kullanıldı. Doç. Dr. Cem Dalyan liderliğinde
Burgazada açıklarında gerçekleştirilen Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme
Projesi'nin ilk dalışına Garanti BBVA Su Altı Dalış Kulübü, TURMEPA ve paydaş
bilim insanları katıldı.
Garanti BBVA'nın, DenizTemiz Derneği/ TURMEPA iş birliğiyle 2021 yılından bu yana
yürüttüğü Mavi Nefes Projesi'nde, deniz altı ekosistemini korumaya yönelik bilimsel
çalışmalar tüm hızıyla sürüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
koordinasyonunda yürütülen projenin Marmara ayağında, müsilajı su altı
ekosisteminden uzaklaştırmaya yönelik geliştirilen temizleme tekniğinin ilk saha
denemeleri Burgazada açıklarında gerçekleştirildi.
TURMEPA koordinasyonunda ve Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi kapsamında
gerçekleştirilen dalışta, tekniğin su sütunu ve deniz tabanı üzerindeki etkileri
gözlemlendi, elde edilen bulgular bir sonraki fazın bilimsel değerlendirmelerine
temel oluşturmak üzere kayıt altına alındı. İstanbul Üniversitesi Fen
Fakültesi Biyoloji Bölümü, Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr.
Cem Dalyan ve ekibinin liderliğinde gerçekleştirilen deneme dalışına Garanti BBVA
Su Altı Dalış Kulübü, Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, TURMEPA
Genel Müdürü Semiha Öztürk ve İstanbul Üniversitesi TTO Genel Müdürü Mehmet
Besim Müftüoğlu yerinde eşlik etti.
Müsilajı Kaynağında Temizleyen Yenilikçi Teknoloji
TURMEPA ve İstanbul Üniversitesi iş birliğiyle geliştirilen cihaz müsilajı venturi
sistemiyle hava basıncıyla temizliyor. Böylece mercanların, alglerin, deniz
çayırlarının ve diğer hassas canlıların üzerini kaplayan müsilaj tabakasının fiziksel
olarak uzaklaştırılması sağlanıyor. Cihaz, ekosisteme zarar vermeden biyolojik
çeşitliliğin korunmasına yardımcı olacak şekilde tasarlandı. İlk denemelerde,
cihazın Burgazada çevresindeki habitat üzerinde kayda değer temizlik sağladığı
gözlemlendi.
Mahmut Akten: Denizlerimizin nefes alması için bilimi, teknolojiyi ve sivil toplumu
bir araya getiriyoruz.
Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, projenin geldiği noktayı şu sözlerle değerlendirdi:
Mavi Nefes projemizle 2021'den bu yana denizlerin sağlığı için bilim
insanları, sivil toplum ve gönüllülerle birlikte çalışıyoruz. TURMEPA'yla birlikte
kararlılıkla yürüttüğümüz bu projede pek çok noktada doğaya somut katkı
sağlıyor, aynı zamanda gelecek nesillerde çevre farkındalığı yaratıyoruz. Ancak
amacımız yalnızca yüzeydeki atıkları temizlemek değil, deniz altı yaşamını da
onaracak uzun vadeli, bilim temelli çözümler üretmek. Mavi Nefes, bu yönüyle yalnızca
bir temizlik hareketi değil, veriye dayalı, ölçülebilir ve sürdürülebilir
etkiyi hedefleyen bütüncül bir program. Bugün geldiğimiz noktada, yalnızca farkındalık
değil, çözüm üreten teknolojiler de geliştiriyoruz. Geliştirilen cihaz,
Marmara Denizi'nde müsilajın temizlenmesine ve su altı yaşamını korumaya katkı
sağlayacak önemli bir adım. Garanti BBVA olarak sürdürülebilirliği iş stratejimizin
merkezine koyarken bir yandan da denizlerimizin nefes alması için bilimi,
teknolojiyi ve sivil toplumu bir araya getirmeye devam edeceğiz.
DenizTemiz Derneği Derneği/ TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu, TURMEPA'da
hep söylediğimiz gibi aldığımız iki nefesten biri denizden geliyor. Okyanuslar
ve denizler yaşamın kaynağı ve geleceğimizin teminatı. Bu nedenle onları
korumak, yalnızca bugünün değil yarının da sorumluluğu. Garanti BBVA iş birliğiyle
yürüttüğümüz Mavi Nefes Projesi, bu sorumluluğun bilinciyle bilimi, teknolojiyi
ve toplumsal farkındalığı bir araya getiriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı tarafından oluşturulan Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon
Kurulu'nda tek sivil toplum kuruluşu olarak yer alan TURMEPA'nın, Garanti
BBVA ile el ele müsilaj krizine yanıt olarak 2021 yılında başlattığı bu çalışma,
yalnızca müsilajla mücadele değil, aynı zamanda deniz ekosisteminin yeniden
canlanmasına yönelik bir umut adımıdır. Bilimin ışığında, sürdürülebilir çözümlerle
denizlerimize nefes olmaya devam edeceğiz. dedi.
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cem Dalyan ise projeye ilişkin şunları söyledi:
Marmara Denizi, tümüyle bize ait olan eşsiz bir iç deniz. Onu korumak hem sorumluluğumuz
hem de geleceğe bırakacağımız en değerli miras. Zostera ve Cymodocea
türü deniz çayırları, Cystoseira yosunları ve Gorgon kolonileri gibi önemli canlı
topluluklarıyla Marmara, hâlâ nefes alan bir ekosistem. Bu ekosistemin kalbi
sayılan adaları ve özellikle Prens Adaları ise yüksek biyoçeşitliliğiyle Marmara'nın
incisi konumunda. Projemiz, koruma temelli ve bilimsel verilerle yönlendirilen
bir girişim olarak bu hassas dengeyi güçlendirmeyi amaçlıyor. Son zamanlarda
yapılan çalışmalar, Marmara'nın oksijen bakımından fakirleştiğini açıkça ortaya
koyuyor. Su altı ormanları bu denizin doğal oksijen kaynaklarını oluşturuyor.
Dolayısıyla Prens Adaları'nı ve su altı ormanlarını korumak, yalnızca bölgesel
bir çaba değil, Marmara Denizi'nin tamamını korumak anlamına geliyor.
Mavi Nefes Yolculuğundan Satır Başları
Garanti BBVA ve TURMEPA'nın 2021'de başlattığı Mavi Nefes Projesi, Marmara Denizi'ndeki
müsilaj krizine yanıt olarak doğdu. Bugüne kadar Marmara'dan Göcek'e, Saros
Körfezi'nden Van Gölü'ne uzanan proje, denizlerde atıkların toplanmasından
bilimsel araştırmalara, eğitim programlarından biyoçeşitlilik haritalamasına kadar
uzanan kapsamlı çalışmalarıyla deniz ekosistemine kalıcı fayda sağlamayı sürdürüyor.
Proje kapsamında bugüne dek Marmara Denizi'nde 287 tonun üzerinde, Van Gölü'nde
ise 20 tondan fazla katı atık toplandı. Göcek'te faaliyet gösteren sıvı atık alım
teknesi, yüzlerce tekneden 860 bin litre atık toplayarak yaklaşık 6,8 milyon
litre deniz suyunun kirlenmesini önledi. Saros Körfezi'nde 35 istasyonda yapılan
45 dalışta 382 deniz türü tespit edilerek bölgenin habitat haritası çıkarıldı.
Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde 3 farklı istasyonda yaklaşık 10
bin deniz çayırı fidesi ekimi gerçekleştirilerek yüzde 70 başarı sağlandı. Göcek'te
2.000 yaşında olduğu belirlenen deniz çayırının yaş tayini çalışması, Türkiye
deniz araştırmaları tarihinde bir ilk olarak kayda geçti.
Mavi Nefes aynı zamanda toplumsal farkındalığın artırılmasını hedefliyor. TURMEPA'nın
Milli Eğitim Bakanlığı protokolleri kapsamında yürüttüğü çevrim içi eğitimler
ve gezici Mavi Nefes Eğitim Otobüsü ile bugüne kadar 100 bini aşkın öğrenci
ve 5 binden fazla öğretmene ulaşıldı. Ayrıca lise öğrencilerine yönelik Mavi
Dedektifler programıyla gençler, çevre bilinci kazanmanın yanı sıra kendi projelerini
geliştirme fırsatı buluyor.
Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi ise insan kaynaklı pek çok sorunla
yüz yüze kalan Prens Adaları'nın bulunduğu bölgede müsilajın yıkıcı etkilerinin
azaltılması, tür çeşitliliğine etkilerinin belirlenmesi ve tür envanterlerinin
ortaya koyulması hedefiyle hayata geçirildi.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
