Paritelerde Kral Kim?
Eski bir söz vardır döviz yatırımcıları arasında; ''Dollar is King'' derler. Yani Dolar kraldır. Sonradan bunu ''cash is King'' yaptılar ama konumuzun dışında – şimdilik! Eminiz ki buna da bir ara sıra gelecek.
Tekrar Dolar'ın krallığına dönersek, koltuk biraz sallanıyor ama koltuğu devirmek şimdilerde Çin ve diğerlerinin gösterdiği çabadan çok daha fazlasını gerektiriyor. Çünkü hala rezervlerin çoğunluğu altın ve hala birçok devletin parası Amerikan tahvillerinde. Yani Dolar'dan kaçış yok. Ama bu demek değildir ki Amerikan Doları en değerlisi olacak. Bilakis, dış ticaret gelirlerini artırmak için ülkelerin parasını ucuzlatmak istediği bir dönemdeyiz. Ve Amerikalılar bunu en kolay yoldan, faizi düşürerek yapmayı tercih ediyor çünkü ekonomik konjonktüre de uyuyor. Bu bahisten ilerlersek, faiz indirim ihtimalinin bu haftayı nerede kapatacağı ve Fed haftasına piyasanın nerede gireceği özellikle EURUSD ve USDJPY işlemcileri için oldukça önemli olacak. Paritelerde fiyat çalışması yapmadan önce belki de Dolar Endeksi'ne göz atmakta fayda olacak.
2025 başında 110'lu seviyelerden değer kaybetmeye başlayan DXY, tam olarak sene ortasında 96.37 seviyesinde dip yaptı ama düşüşüne göre çok daha dalgalı şekilde yukarı gitmeye çalışıyor. Ancak faiz indirimleri serisi sıcak başlık olduğunda parite işlemcileri gerçek anlamda aktifleşeceklerdir ve büyük ihtimalle DXY'yi yeniden güneye doğru savuracaklardır.
Ancak 3 numaralı görselden de takip edebileceğiniz üzere son haftalarda kritik bir bölgede oyalanıp karar vermeye çalışıyor. Ocak – Temmuz 2025 arası düşüş hareketinin %23.6 Fibonacci geri çekilme seviyesi etrafında neredeyse 1 ay harcadı ve işlemciler bu bölgeden uzaklaşamıyorlar. Ayrıca bu seviye Ağustos 2025'te de rallinin baskılandığı bölge olmuştu.
Fiyat reaksiyonunu, hareketlerin dalga boylarını ve günlük grafikteki teknik seviyeler incelendiğinde DXY'ni bu haftayı 99.60 seviyesi etrafında geçirmesi halinde Fed toplantısına bu şekilde girecek demektir. Toplantıda faiz indirimi gelir ve basın toplantısında bu görüşü bozmayan bir açıklama ve soru/cevap oturumu olursa DXY'nin hızlıca 96'lı seviyelere, hatta yeni bir son zamanların düşüğü seviyeye kaydığını görmeliyiz. Aksi taktirde, yani faiz indirimi gelmez ve/veya Powell sıklıkla yaptığı gibi oyunun devamını da bozacak olursa, bu sefer DXY'nin çabucak Figür.3'te gösterilen kırmızı boyalı alana ilerlediğini görebiliriz.
EURUSD işlemcileri ise DXY sepetinin %57'sinin Euro'dan oluşmasından dolayı DXY'deki hareketin tersini bekleyeceklerdir. Sonuçta ana tema belli; faizi düşecek olan USD ve buna karşılık artık faiz indirim ihtimali sıfıra yakın Avrupa Merkez Bankası. Sonuç olarak faiz farkı Euro lehine fiyatlamaya neden olacaktır. Fed'in indirimi ne kadar hızlı olursa paritedeki etkisi de o kadar güçlü ve derin olmalı.
Bu konuyu belki de fiyat grafiklerine bakarak incelesek daha her şey daha anlaşılır olacak.
İlk olarak 2023'ten bu yana EURUSD fiyat grafiğine göz atalım. 2023 ve 2024'ün neredeyse tümünde, 2025'in de ilk yarısındaki hareketi tanımlayan 1.1250/1.0550 aralığını kırmızıyla boyadıktan sonra bu aralığı kopyalayalım. Bunu sarı renge boyayıp kırmızı bölgenin altına ve üstüne yapıştıralım. Elimizdeki 3 adet boyalı bölgenin orta çizgilerini de belirleyelim. Alta kopyaladığımız sarı bölgenin orta çizgisi paritenin 2024'ün sonundaki düşüş limitini otomatik olarak tanımlayacaktır. Üste kopyaladığımız sarı alanın üst sınırı ise bu sene paritede gözlemlenen yükselişin üst sınırını verecektir. Bu da demektir ki geniş de olsa tanımlanan işlem aralıkları etkin çalışan bölgeler ve bundan sonrası için de hareketlerin limitlerini tanımlamamızda faydalı olabilirler.
Daha yakın planda aynı grafiğin son kısmını incelersek 5.resimde göreceğiz ki EURUSD paritesi son 4 haftada aslında sadece Fed'in faiz indirim beklentisindeki değişime tepki verdi. Bu da gelecek haftaki toplantının önemini bir kez daha öne çıkartıyor.
Teknik açıdan günlük grafiklerde birbiri ile çakışan 2 işlem kanalı bulunuyor. Birisi Eylül başından bu yana aktif bir düşen kanal, diğeri ise Kasım başından bu yana aktif olan yükselen kanal. Paritenin son ayda yükselen kanalın içinde çalışmasına rağmen aslında hala düşen kanalın içinde ama son 3 işlem gününde siyah kanalı ihlal etmeyi deniyor. Kırmızı koridorun yaklaşık 180 pip genişliğinde olduğunu
düşünürsek, toplantıya kadar olan 7+1 (Fed gününü +1 olarak sayabiliriz, genellikle fiyatlamalar bir yere gitmez) iş gününü git-gellerle geçirmek için oldukça yeterli bir hareket alanı olarak görebiliriz. Eğer bu düşünce çalışırsa bu hafta için paritenin hareket alanını yakaladık demektir. Tabi ki bunu şimdiden bilmenin yolu yok, izleyerek ve trade ederek göreceğiz. Eğer bir tarafa eğilimli olmak gerekseydi, alttaki indikatörün gösterdiği yukarı yönlü hareket ihtimalinin daha güçlü olduğu düşünülürdü. Trend indikatörleri ile pariteyi incelediğimizde bu göstergelerin çok az sayıda günde yön değiştirdiğini görüyoruz. Bu da aslında paritenin şu anda tanımlanabilir bir teknik trendden uzak olduğunu düşündürüyor. Opsiyon piyasasında ise 16 Kasım'dan bu yana açılan pozisyonlar arasında tanesi dikkat çekiyor; Fed toplantısından 1 gün sonra, yani 11 Aralık'ta vadesi dolan alım opsiyonunun kullanım hakkı 1.1610. Yani yaklaşık $2 milyarlık bu alım opsiyonuna para veren 9 hesap aslında piyasada büyük bir hareket beklemiyor olabilir ki spota oldukça yakın yerden, kısa vadeli opsiyon almışlar. Büyük ihtimalle sadece Fed'in oyununu oynamak istiyorlar. FX piyasasında dikkatleri çeken bir başka para birimi son zamanlarda fazlaca dikkat çeken Japon Yeni oluyor. Piyasaların rutin oyunlarından birisine sahne oluyor aslında; piyasa BoJ'un faiz artıracağını düşünüyor ve ona göre pozisyonlanıyordu ama sonra bu durumun değişmesiyle pozisyonlarda değişti. Piyasanın standart oyunlarından birisi bu şekilde oynanıyor. Ancak gelinen noktada artık Japon yetkililerin de aşırı değer kaybeden Yen'den rahatsız olduklarını görüyoruz. Nitekim Pazar günü Japonya Ekonomi Bakanı, bir TV yayınında yaptığı açıklamada Yen'deki fiyat hareketinin temelleri yansıtmadığını ifade etti. Japon yetkililerin bu konuya senelerdir çok şaşmadıkları klasik bir yaklaşımı vardır; ilk aşamada hareketlerin fundamentalleri yansıtmadığı söylenir. Ardından kurdaki volatilitenin endişe verici olduğu dile getirilir. Buraya kadar sözlü müdahale gibi düşünmek gerekir. Gerçek aksiyondan bir önceki aşamada gerekirse BoJ'un önlem alacağı açıklanır. Bu nokta artık herkes sıkı tutunsun demektir. Eğer bu süreçte herhangi bir yerde parite Yen lehine BoJ'un istediği yöne dönerse bir sonraki adım asla gelmez. Ancak ters hareketin devam etmesi halinde bir sabah uyandığımızda Yen'de önemli bir günlük değerlenme görürüz… şimdilik o aşamaya yakın olmadığımızı düşünmek için iyi nedenlerimiz var. Şimdi fiyat grafiğine dönelim. Aslında 2021 başında başlayan Yen'in değersizleşmesinin 2.roundu 2023 başında 127.50 bölgesinde başlamış ve 162'ye kadar devam etmişti. 2024 ortasında son bulan bu hareket USD'nin Yen'e karşı bu round için zirvesini belirlemişti. Yen'in intikamı ise 3 aydan kısa sürede geldi ve parite 162'den 139.5'ye geldi.
Bugüne kadar parite yukarıda bahsi geçen fiyat aralığında ama sıklıkla söz konusu aralık arasında çalışan Fibonacci geri çekilme seviyelerine riayet ederek hareket etti. Süreç içinde tanımlanabilir bir hareket ise Nisan 2025'te 140 seviyesinin hemen altında yeniden dip yaparak yükselmesi ile geldi. İlerleyen süreçte en temel harmonik formasyon olan AB=CD dalgasını oluşturarak %76.4'lük Fibonacci seviyesi olan 156.70 bölgesine geldi. Bu fiyat hareketlerinin hepsini 6 numaralı görselden takip edebilirsiniz. Sıklıkla bu formasyonun tamamlanmasından sonra hareketin tersi yönde bir düzeltme veya itki hareketi gözlemlenir. Bu sefer ise söz konusu düzeltme/itki hareketini görme ihtimalimiz daha yüksek. Çünkü en başta, Japon yetkililer gelinen seviyelerden mutlu değiller ve BoJ başkanı Ueda bugün TSİ.04.50'de yaptığı açıklamada faiz artışı için net sinyaller verdi. Yeni seçilen başbakan faiz artırımına karşı olsa da piyasa bu konuda çok istekli ve büyük ihtimalle sonuçta istediğini alacak, ''eğer'' meselesi değil, ''zaman'' meselesi olduğunu düşünmek gerek. Buna karşılık Fed'in de öyle ya da böyle faiz indireceğini düşünürsek merkez bankaları yukarıdaki grafikte görülen resmin net bir şekilde aşağı gelmesine neden olmalı. Bir başka sebep ise harmonik formasyonun tamamlanmış olması ve bu işi tam da güçlü bir Fibonacci seviyesinde yapmış olması. Hatta bir önceki geçici zirvenin de bu seviyelerde olduğunu göz önüne alırsak buralardan aşağı yönlü bir parite hareketi görme ihtimalimiz daha da artmış olabilir. Matematiksel olarak hesap yaparak daha önceden tanımlanan koşula göre grafik üzerinde çıkan ve aşırılığı gösteren işaretler de bu düşünceyi destekliyor. Ek olarak grafiğin alt kısmındaki indikatörün mini bir aşırılıktan geri gelmeye başlaması teknikçileri ister istemez düşüncelere sokuyor. Yukarıdaki grafiğe tekrar göz atarsak, olası bir teknik geri çekilmenin AB=CD'yi içine alan yeşil koridorun orta çizgisi ile %61.8'lik Fibo geri çekilme seviyesine kadar geleceği öngörülebilir. Eğer merkez bankaları da yukarıda beklendiği şekilde oyuna girecek olurlarsa hareketin çok daha aşağılara devam edebileceğini değerlendirmek gerekir. Teknikçiler için ilginç bir başka grafik daha var. Ichimoku Bulutu denen indikatörü USDJPY ikilisinin günlük fiyat grafiğinde çalıştırdığımızda aşağıdaki görünüme ulaşıyoruz. Şimdi bu görünümün kırılımını incelemeliyiz. İlk olarak en alttaki histogramdaki yeşil barların erimeye başladığını gözden kaçırmayalım. Klasik olarak yeşiller piyasanın alma iştahını, kırmızılar ise korkuyla satma isteğini gösteriyor. Fiyat grafiğinde ise Ichimoku göstergesinden ayrı olarak kırmızı ve yeşil merdiven gibi çizgiler bulunuyor. Yeşil merdiven yukarı yönlü trendi işaret ederken kırmızılar da aşağı yönlü trendi işaret ederler. Son olarak yine fiyat grafiğinde boyalı bölgeler ve sarı/eflatun çizgiler göreceksiniz. Boyalı bölgeye bulut denir ve sınırlarını belirleyen çizginin rengine göre yukarı yönlü veya aşağı yönlü olduğu anlaşılır. Kritik tarafı ise fiyatın önünden gitmesidir. Yani sürekli geriden veri toplayıp hesaplayarak bugüne indikatör değeri yazan klasikler gibi değildir. Sarı ve eflatun ise birbirlerini kesmelerine göre fiyatın aşağı veya yukarı yönlü çalışacağına dair makul bir öngörü yapmamıza yardımcı olur. Bu grafiği topluca analiz ettiğimizde tarihsel olarak ilk sırada alt kısımdaki histogramın yönsel belirteç olarak çalıştığını görürüz. Yani ilk o döner. Ardından yeşil ve kırmızı trend belirteçlerinden hangisi aktifse yerini diğerine bırakır. 3 aşamada sarı ve eflatun çizgiler birbirlerini keserler ve yönü teyit ederler çünkü bu ikisinin durum değiştirmesi için fiyatta belirli bir miktar hareket olmuş olması gerekir. Son olarak da bulutun aşağı yönlü tanıma uygun hale döndüğünü görürüz. Bu sabah ise ilk aşamada beklediğimiz gelişmenin gerçekleşmeye başladığını görüyoruz. İlerleyen günler çeşitli teyit mekanizmalarının çalışıp çalışmaması ve sağlıklı bir yön tayini yapabilmemiz için son derece önemli olacaktır.
Opsiyon piyasasında ise 19 Aralık'taki BoJ toplantısının 1 gün öncesinde yani 18 Aralık'ta bir çok hesabın açtığı toplam büyüklüğü yaklaşık $8 milyar'ı bulan alım opsiyonları bitiyor. Yani bir çok yatırımcı BoJ toplantısı öncesinde paritenin yukarı gitmesinden kar edecek pozisyonları terk ediyor. BoJ'dan tersi yönde bir beklenti olmasa böyle olur muydu? Bu işlemler pek tabi ki başka işlemlerin hedge bacağı veya opsiyon stratejisini tamamlayan ekstra bacaklar olabilir ama düşük bir ihtimal, yoksa onları da görmemiz gerekirdi. Bu da demektir ki pariteyi yukarı götürecek merkez bankası faktörünün zayıflaması ve belki de paritenin bizim beklentimize paralel olarak aşağı gitmesi fiyatlanacak.
Gelişmeler oldukça değerlendirmeye devam edeceğiz.