Yaklaşan FED Toplantısı
Tam da Fed toplantısı yaklaşırken bu tür verilerin ortalıkta dolaşmaya başlaması faiz beklentilerinin yeniden şekillenmesini sağlayacak gibi görünüyor. Bakalım bu hafta piyasa Black Friday ve Cyber Monday satışlarındaki coşkuyu mu satın alacak yoksa daha uzun süreli verilerdeki yavaşlamayı mı? Bu haftaki endeks ve tahvil hareketlerini tetikleyecek sebep bu olacak.
Ama daha önemlisi Fed üyeleri bu durumu nasıl değerlendirecekler? Acaba henüz vakit olduğuna inanıp indirmek için bir sonraki toplantıyı mı beklemeyi seçecekler, yoksa hızlı bir öngörüyle başladıkları işi devam mı ettirecekler? Doğrusu, bunu izleyerek göreceğiz. Cuma kapanışı itibarıyla swap piyasasına bakarsak, ki bu swap piyasasının oyuncularu en üst seviyede donanımlı, matematiği kullanan profesyonellerden oluşur, 10 Aralık'ta Fed'den 25 bps'lik faiz indirimini %88 ihtimalle fiyatlıyor. Bu beklenti geçen toplantıda Powell'ın Aralık indirimini garanti saymamak gerekeceğini söylemesinin ardından düşmeye başlamış ve takip eden verilerle daha da gerilemiş ve 35 bps'e kadar gelmişti. Ancak sonrasında çeşitli bölgesel Fed başkanlarının faiz indirimini destekleyen açıklamalarıyla yeniden arttı. Swap piyasasında Aralık ayı indirim fiyatlamasının değişimini 2 numaralı görselde görebilirsiniz.
Geçtiğimiz Cuma alışveriş çılgınlığını limitlerine kadar tetikleyen indirimlerin yapıldığı Kara Cuma'ydı. Bu Pazartesi ise çılgınlığın dijital dünyada devamını sağlayan Siber Pazartesi. Bu iki günde gerçekleşen harcamalar ekonominin nasıl gittiğine dair ip uçları olarak düşünülür çünkü Amerikan halkının para harcama eğilimi hakkında iyi bir fikir verir. Ama aslında artık küresele mal olmuş böyle özel günlerde yapılan toplam harcama sadece Amerikalıların harcamaları hakkında değil, küresel para harcama eğilimini gösterir çünkü muhtemelen bu yazıyı okuyanların içinden bile birçok kişi Black Friday ve Cyber Monday'de internet üzerinden alışverişler yapmıştır.
Ama şansımıza, bu tür veriler ABD içi satın almalar ve küresel satın almalar gibi artık kaynaklarına göre ayırılabiliyor. Verilere göre, yüksek enflasyon ve bozulmaya yüz tutan istihdama rağmen araç dışı satın almalarda Kara Cuma satışları önceki yıla göre %4.1 arttı. Geçen sene ise önceki seneye göre %3.4 artmıştı. Yani ağır ağır büyüyen endişe duvarına rağmen tüketicilerin harcamalarında artış oldu. İlginç bir veri daha var; mağazaya giderek yapılan alışverişler %1.7'lik artışla geçen seneki artışın önüne geçerken, online alışverişler %10.4 artarak geçen seneki artışın altında kaldı. Ama her durumda tüketim harcamalarında artış oldu çünkü satın alma gücü hala yüksek devam ediyor.
Veriler böyle söylüyor ama tamam mı? Olay bundan mı ibaret? Aslına bakarsanız olmayabilir. Amerikalıların bir iyi tarafı aklınıza gelebilecek verilerin hepsini bir şekilde havuzda tutuyor olmaları. Bu bağlamda alışveriş oluşumlarını takip edebileceğimiz bir başka veri seti var ki, harcama bütün hızıyla devam ediyor olsa da alışveriş kalemlerinin pahada küçüldüğünü söylüyor ve bu kalemleri bile almak için tüketiciler sıklıkla indirime girmelerini bekliyor. Ne yazık ki bu satın alma gücünün zayıflamaya başladığının ilk belirtileri.
Aşağıdaki görsel sadece Black Friday satışlarını göstermiyor, daha çok 2024 ve 2025 senelerinin kış aylarında ortalama hane halkı harcamasının önceki yıla göre nasıl değiştiğini gösteriyor.
Buna göre sadece Black Friday gibi özel indirim günleri dışında, içinde bulunduğumuz kış aylarında Amerikalılar aslında harcamalarını geçen senelerdeki gibi güçlü artırmıyorlar. Anlaşılacağı üzere geçen seneye göre daha fazla artan harcama kalemleri sadece bijuteri, kişisel bakım ürünleri gibi düşük bedelli kalemlerde ve zaruri ihtiyaç olan restoran harcamalarında olmuş. Bu da endişe duvarının içten içe oluşmaya başladığını gösteriyor.
ABD'de hükümetin yeniden açılmasının ardından düzensiz ve çok güvenilmez de olsa açıklanan verilerin enflasyonla ilgili kısmına göre fiyat artışları endişe verici noktada değiller. Oysa istihdam piyasası ile ilgili veri seti biraz daha farklı bir hikâye anlatıyor. ADP'nin açıkladığı veriler, son okuma hariç aylardır aşağı geliyor. Buna paralel olarak haftalık bazda açıklanan işsizlik maaşından faydalanan kişi sayısı son 2 ayda artış gösteriyor. Ek olarak Conference Board tarafından aylık açıklanan Tüketici Güveni 88.7 ile son 7 ayın en düşüğüne geldi. Covid sonrasında 2020 yılında bu değer 85'li seviyelere gelmişti.
Bütün bunların ışığında, aslında Fed'in hala faiz indirmek için bekleyecek olması çok parlak bir fikir gibi görünmüyor ama bunu ilerleyen günlerde daha net göreceğiz.
